
ARHD.AZ ictimai-siyasi saytının rəhbəri
Beynəlxalq Hüquq Eksperti
İsmayıl Zalov
SOCAR: Azərbaycanın Energetika Sektorunun Lideri
Azərbaycan Dövlət Neft Şirkəti (SOCAR), Azərbaycanın ən böyük və mühüm dövlət şirkətlərindən biridir. SOCAR, ölkənin iqtisadiyyatında və enerji sektorunda böyük rol oynayır. Şirkət, Azərbaycanın neft və qaz ehtiyatlarını istismar etmək, beynəlxalq bazarlara satmaq və ölkə daxilində enerji təchizatı ilə bağlı mühüm işlər görmək məqsədilə 1992-ci ildə yaradılmışdır. SOCAR-ın fəaliyyəti, həm Azərbaycan iqtisadiyyatı, həm də beynəlxalq enerji bazarları üçün böyük əhəmiyyət kəsb edir.
SOCAR, 1992-ci ildə Azərbaycanın müstəqilliyini bərpa etməsindən sonra yaradılıb. Sovet İttifaqının dağılması və Azərbaycanın müstəqillik qazanması ilə ölkə, enerjinin idarə edilməsi və neft-qaz ehtiyatlarının inkişaf etdirilməsi sahəsində özünün yeni bir qurum yaratmağa ehtiyac duyurdu. Həmin dövrdə SOCAR, Azərbaycan neft sənayesinin müasir tələblərə uyğun şəkildə inkişaf etməsini təmin etmək məqsədini güdürdü.
SOCAR-ın yaranmasında əsas məqsəd, ölkənin neft və qaz ehtiyatlarını effektiv şəkildə istismar etmək və müasir texnologiyalar tətbiq etməklə enerji sektorunu inkişaf etdirmək idi. Azərbaycanın neft-qaz ehtiyatlarının artması və dünya enerji bazarında Azərbaycanın mövqeyini gücləndirmək üçün bu cür bir qurumun yaradılması böyük əhəmiyyət kəsb edirdi.
SOCAR, Azərbaycanın neft və qaz sənayesində geniş fəaliyyət sahəsinə malik olan bir şirkətdir. Onun fəaliyyəti ölkə daxilindəki enerji təchizatından tutmuş, beynəlxalq enerji bazarlarında neft və qazın ticarəti və daşımasına qədər müxtəlif sahələri əhatə edir.
1. Neft və Qaz İstismarı və İxracı: SOCAR, Azərbaycanın neft və qaz ehtiyatlarının kəşfi, istehsalı və emalı ilə məşğul olan əsas şirkətdir. SOCAR-ın neft və qaz istismarı sahəsindəki fəaliyyəti, Azərbaycanın yeraltı sərvətlərinin daha səmərəli istifadəsinə şərait yaratmışdır. Şirkət, həmçinin, neft və qazın nəqlini və emalını həyata keçirir, eyni zamanda beynəlxalq bazarlara ixracını təşkil edir. SOCAR, özünün geniş istehsal infrastrukturuna malikdir və bu infrastrukturla Azərbaycanın neft və qaz sənayesinin inkişafına böyük töhfə verir.
2. Beynəlxalq Əməkdaşlıq və Xarici İnvestisiyalar: SOCAR, yalnız Azərbaycanın daxili bazarında fəaliyyət göstərmir, həmçinin beynəlxalq enerji bazarında da güclü mövqeyə malikdir. Şirkət, müxtəlif beynəlxalq enerji şirkətləri ilə əməkdaşlıq edir və xarici sərmayəçilərlə müxtəlif layihələr həyata keçirir. SOCAR, Azərbaycanın enerji sektorunu beynəlxalq aləmdə tanıdan və onun inkişafını təmin edən bir qurum kimi tanınır. Şirkətin xaricdəki bir çox investisiya və layihələri arasında, xüsusilə Türkiyədəki "Star" neft emalı zavodu və Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri (TANAP) layihəsi xüsusi yer tutur.
3. Enerji Təchizatı və Emalı: SOCAR, Azərbaycanın daxili enerji təchizatının təminatçısıdır. Şirkət, ölkə daxilində elektrik enerjisinin istehsalını artırmaq, təbii qazın istehsalını və təchizatını təşkil etmək, neft məhsullarının istehsalını gücləndirmək üçün müxtəlif infrastruktur layihələri həyata keçirir. SOCAR-ın Azərbaycanda həmçinin geniş neft emalı zavodları və qaz təchizat sistemləri mövcuddur.
4. Bərpa Olunan Enerji və Ətraf Mühit: SOCAR, yalnız ənənəvi enerji sahələrində deyil, həm də bərpa olunan enerji sahəsindəki layihələrdə də fəaldır. Şirkət, ekoloji cəhətdən təmiz və dayanıqlı enerji mənbələrinin inkişafına da diqqət yetirir. SOCAR, günəş enerjisi və külək enerjisi sahələrindəki investisiyaları ilə də həm ekoloji balansı qorumağa, həm də enerji təchizatını diversifikasiya etməyə çalışır.
5. Neft Kəmərləri və Daşıma: SOCAR, həmçinin, Azərbaycan neftinin beynəlxalq bazarlara daşınması üçün çoxsaylı neft kəmərlərinə malikdir. Bu kəmərlər, Azərbaycanın neftini dünya bazarlarına nəql etmək və neftin satışını həyata keçirmək üçün müasir infrastruktur təmin edir. Bu fəaliyyətlərə Nəqliyyat və Logistika Şirkətləri ilə əməkdaşlıq da daxildir. SOCAR-ın enerji ixracı sahəsindəki əsas infrastrukturlarından biri olan Bakı-Tbilisi-Ceyhan (BTC) kəməri, Azərbaycanın neftinin beynəlxalq bazarlara daşınmasında mühüm rol oynayır.
SOCAR, yaranmasından bu günə qədər bir çox mühüm uğurlar əldə etmişdir. Şirkət, Azərbaycanın enerjisini daha səmərəli şəkildə idarə edir, neft və qaz istehsalını artırır və ölkənin dünya miqyasında enerji bazarında mövqeyini möhkəmləndirir.
1. Dünya Enerji Bazarında Güclü Mövqe: SOCAR, Azərbaycan neftinin və qazının dünya bazarına ixracını təmin edərək, Azərbaycanı qlobal enerji bazarında mühüm oyunçuya çevirmişdir. Şirkət, beynəlxalq miqyasda geniş əməkdaşlıq şəbəkəsinə sahibdir və müxtəlif beynəlxalq layihələrə sərmayə qoymuşdur.
2. Beynəlxalq Layihələr: SOCAR, bir çox beynəlxalq layihələrdə iştirak etmişdir. Bunlar arasında, Trans-Adriatik Qaz Boru Kəməri (TAP), Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri (TANAP) və digər iri enerji layihələri xüsusi yer tutur. Bu layihələr Azərbaycanın enerji siyasətindəki mühüm addımlardır və SOCAR-ın beynəlxalq aləmdəki nüfuzunu artırır.
3. Yeni Texnologiyalar və İnovasiya: SOCAR, müasir texnologiyalar tətbiq edərək, enerji sektorunda inqilabi yeniliklərə imza atmışdır. Şirkət, ən son texnologiyaları tətbiq etməklə istehsal və təchizat sahəsində səmərəliliyi artırmış və enerji təchizatını daha etibarlı və davamlı etmişdir.
SOCAR, həm daxili, həm də beynəlxalq səviyyədə böyük uğurlara imza atmışdır. Azərbaycanın neft və qaz ehtiyatlarının kəşfini, istehsalını, emalını və beynəlxalq bazarlara ixracını həyata keçirən şirkət, ölkə daxilində enerji təchizatının təminatçısıdır. Beynəlxalq aləmdə SOCAR, müxtəlif iri enerji layihələrində iştirak edir və Azərbaycanın enerji sektorunun inkişafını dünya səviyyəsinə daşıyır. Şirkətin həyata keçirdiyi Trans-Anadolu Qaz Boru Kəməri (TANAP), Trans-Adriatik Boru Kəməri (TAP) kimi mühüm layihələr, Azərbaycanın enerji siyasətinin strateji istiqamətini təyin edən irihəcmli addımlardır.
SOCAR, həm də çevik və innovativ yanaşmaları ilə tanınır. Yeni texnologiyalar tətbiq edərək, enerjinin istehsalı və təchizatı sahəsində səmərəliliyi artırır, bərpa olunan enerji sahələrinə sərmayə qoyaraq ekoloji cəhətdən davamlı təchizat yaratmağa çalışır. Azərbaycanın ən strateji dövlət şirkəti olan SOCAR, həmçinin, ölkənin iqtisadi inkişafına və dünya enerji bazarlarında Azərbaycanın mövqeyini gücləndirməyə böyük töhfələr verməkdədir.
SOCAR-ın fəaliyyəti yalnız neft və qazla məhdudlaşmır. Şirkət, həmçinin cəmiyyətin sosial rifahını artırmaq üçün müxtəlif layihələrə dəstək verir, xeyriyyəçilik işlərində iştirak edir və Azərbaycanın mədəniyyətini beynəlxalq miqyasda tanıdır. SOCAR, bu müsbət addımları ilə yalnız Azərbaycanın deyil, regionun və dünyanın da enerji sahəsində önəmli bir aparıcı qüvvəsinə çevrilib.