Diplomatik xidmət haqqında Azərbaycan Respublikasının Qanunu
Diplomatik xidmət haqqında
Azərbaycan Respublikasının Qanunu
Bu Qanun Azərbaycan Respublikası Konstitusiyasının 94-cü maddəsinin I
hissəsinin 19-cu bəndinə uyğun olaraq, Azərbaycan Respublikasının diplomatik
xidmət orqanlarının fəaliyyət istiqamətlərini və funksiyalarını, diplomatik xidmət
orqanlarında xidmətin hüquqi əsaslarını və təşkili qaydalarını, eləcə də diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşlarının hüquqi vəziyyətinin əsaslarını, əməkdaşların və
onların ailə üzvlərinin maddi təminatı və sosial müdafiəsi ilə bağlı məsələləri
tənzimləyir.
1-ci fəsil
ÜMUMİ MÜDDƏALAR
Maddə 1. Əsas anlayışlar
1.1. Bu Qanunda istifadə olunan əsas anlayışlar aşağıdakı mənaları ifadə edir:
1.1.1. diplomatik xidmət – diplomatik xidmət orqanlarının fəaliyyət
istiqamətləri və funksiyaları üzrə səlahiyyətlərini həyata keçirən diplomatik xidmət
əməkdaşlarının dövlət qulluğunun xüsusi növü olan peşə fəaliyyəti;
1.1.2. diplomatik xidmət əməkdaşı – diplomatik xidmət orqanlarında
diplomatik vəzifə tutan və diplomatik rütbəsi olan əməkdaş;
1.1.3. diplomatik xidmət orqanları – müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqan (qurum), Azərbaycan Respublikasının diplomatik
nümayəndəlikləri və konsulluqları;
1.1.4. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları – diplomatik xidmət və inzibati
texniki xidmət əməkdaşları;
1.1.5. diplomatik nümayəndəlik – Azərbaycan Respublikasının səfirliyi,
təmsilçilik ofisi, daimi nümayəndəliyi və nümayəndəliyi;
1.1.6. inzibati-texniki xidmət əməkdaşı – müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) inzibati və ya yardımçı vəzifə tutan, diplomatik
nümayəndəlikdə və konsulluqda inzibati-texniki xidməti həyata keçirən dövlət
qulluqçusu;
1.1.7. konsulluq – Azərbaycan Respublikasının baş konsulluğu, konsulluğu,
vitse-konsulluğu və konsul agentliyi;
1.1.8. qəbul edən dövlət – diplomatik nümayəndəliyin və ya konsulluğun
yerləşdiyi, həmçinin təmsil olunduğu xarici dövlət.
1.2. Bu Qanunda istifadə olunan digər anlayışlar Azərbaycan Respublikasının
normativ hüquqi aktları ilə müəyyənləşdirilmiş mənaları ifadə edir.
Maddə 2. Diplomatik xidmət haqqında qanunvericilik
2.1. Diplomatik xidmət haqqında qanunvericilik Azərbaycan Respublikasının
Konstitusiyasından, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq
2
müqavilələrdən, bu Qanundan və Azərbaycan Respublikasının digər normativ
hüquqi aktlarından ibarətdir.
2.2.
Diplomatik xidmətkeçmə “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan
Respublikası Qanununun Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının dövlət
qulluğuna qəbul edilmək hüququna, dövlət qulluğuna qəbulun şəffaflıq əsasında
müsabiqə və müsahibə yolu ilə həyata keçirilməsinə, dövlət qulluqçularının xidməti
fəaliyyətinin qiymətləndirilməsinə və dövlət qulluğunun digər prinsiplərinə aid
müddəaları, həmçinin həmin Qanunun 15-1-ci maddəsi nəzərə alınmaqla bu
Qanunla tənzimlənir.
2.3. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının əmək münasibətlərinə dair bu
Qanunda nəzərdə tutulmayan məsələlər “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan
Respublikası Qanununun və Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin müvafiq
normaları ilə tənzimlənir.
Maddə 3. Diplomatik xidmətin prinsipləri
3.1. Diplomatik xidmət aşağıdakı prinsiplərə əsaslanır:
3.1.1. Azərbaycan dövlətinə və xalqına sədaqətlə xidmət;
3.1.2. Azərbaycan Respublikasının milli maraqlarının qorunması;
3.1.3. qanunçuluq;
3.1.4. diplomatik xidmətə qəbulun ədalətliliyi və şəffaflığı;
3.1.5. peşəkarlıq, fərdi məsuliyyət və qərəzsizlik;
3.1.6. vətəndaşların öz qabiliyyətinə, xidməti nailiyyətlərinə və peşə hazırlığına
uyğun olaraq, diplomatik xidmət orqanlarında hər hansı vəzifəni tutmaqda hüquq
bərabərliyi;
3.1.7. qanunla müəyyən edilmiş hallar istisna olmaqla, diplomatik xidmət orqanı
əməkdaşlarının qanuni fəaliyyətinə məhdudiyyət qoyulmasının, təsir və müdaxilə
edilməsinin yolverilməzliyi;
3.1.8. həmkarlar ittifaqı istisna olmaqla, diplomatik xidmət orqanlarında siyasi
partiyaların və ictimai birliklərin strukturlarının yaradılmaması;
3.1.9. irqindən, etnik mənsubiyyətindən, dinindən, dilindən, cinsindən, sosial
mənşəyindən, ailə, əmlak və qulluq mövqeyindən, yaşayış yerindən, əqidəsindən,
həmkarlar ittifaqlarına və ya ictimai birliklərə mənsubiyyətindən, habelə xidməti
fəaliyyətinə aid olmayan başqa səbəblərdən asılı olmayaraq diplomatik xidmət
orqanı əməkdaşlarının hüquq bərabərliyi;
3.1.10. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının potensialından səmərəli
istifadə və onların rotasiyası;
3.1.11. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının sosial və hüquqi müdafiəsi,
onların özləri və ailələri üçün layiqli həyat səviyyəsinin təmin edilməsi;
3.1.12. diplomatik xidmət orqanlarının və diplomatik xidmət orqanı
əməkdaşlarının fəaliyyətinə nəzarət edilməsi və onların hesabat verməsi.
2-ci fəsil
DİPLOMATİK XİDMƏT ORQANLARI
Maddə 4. Diplomatik xidmət orqanlarının sistemi
4.1. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum),
diplomatik nümayəndəliklər və konsulluqlar, həmçinin müvafiq icra hakimiyyəti
3
orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) tabeliyindəki ali təhsil müəssisəsi
diplomatik xidmət orqanlarının vahid sistemini təşkil edir.
4.2. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
diplomatik xidmət orqanlarının vahid sisteminə rəhbərlik edən diplomatik xidmət
orqanıdır.
4.3. Azərbaycan Respublikasının səfirliyi və Azərbaycan Respublikasının
təmsilçilik ofisi qəbul edən dövlətdə Azərbaycan Respublikasını təmsil edən
diplomatik xidmət orqanlarıdır.
4.4. Azərbaycan Respublikasının daimi nümayəndəliyi və Azərbaycan
Respublikasının nümayəndəliyi beynəlxalq təşkilatda və ya onun bölməsində
Azərbaycan Respublikasını təmsil edən diplomatik xidmət orqanlarıdır.
4.5. Azərbaycan Respublikasının konsulluğu qəbul edən dövlətdə müvafiq
konsul dairəsində Azərbaycan Respublikası adından konsul funksiyalarını həyata
keçirən diplomatik xidmət orqanıdır. Qəbul edən dövlətin ərazisinin Azərbaycan
Respublikası konsulluğunun konsul dairəsinə aid olmayan hissəsində, həmçinin
Azərbaycan Respublikasının konsulluğunun olmadığı xarici dövlətdə konsul
funksiyalarını həmin dövlətdə akkreditə olunan Azərbaycan Respublikasının
diplomatik nümayəndəliyi həyata keçirir.
4.6.
Azərbaycan Respublikasının diplomatik nümayəndəliklərinin və
konsulluqlarının təsis edilməsi ilə bağlı məsələlər Azərbaycan Respublikasının və
qəbul edən dövlətin və ya beynəlxalq təşkilatın tərəfdar çıxdıqları beynəlxalq
müqavilələr və Azərbaycan Respublikasının normativ hüquqi aktları ilə tənzimlənir.
4.7. Azərbaycan Respublikasının diplomatik nümayəndəlikləri Azərbaycan
Respublikası Konstitusiyasının 95-ci maddəsinin I hissəsinin 2-ci bəndinə uyğun
olaraq, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
təqdimatı ilə Azərbaycan Respublikasının Milli Məclisi tərəfindən, Azərbaycan
Respublikasının konsulluğu isə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqan (qurum) tərəfindən təsis edilir.
4.8. Diplomatik xidmət orqanlarının tabeliyində təhsil, elmi tədqiqat və
mədəniyyət müəssisələri, eləcə də digər hüquqi şəxslər yaradıla bilər.
4.9. Diplomatik xidmət orqanlarının vahid sisteminə daxil olan orqanların,
onların tabeliyində yaradılan qurumların hüquqi vəziyyəti ilə bağlı məsələlər, bu
Qanun nəzərə alınmaqla, müvafiq normativ hüquqi aktlarla tənzimlənir.
Maddə 5. Diplomatik xidmət orqanlarının fəaliyyət istiqamətləri
5.1. Diplomatik xidmət orqanlarının əsas fəaliyyət istiqamətləri aşağıdakılardır:
5.1.1. Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətinin həyata keçirilməsi, xarici
dövlətlərdə və beynəlxalq təşkilatlarda təmsil olunması;
5.1.2. Azərbaycan Respublikasının müstəqilliyinin, suverenliyinin, ərazi
bütövlüyünün, sərhədlərinin toxunulmazlığının, milli təhlükəsizliyinin və milli
maraqlarının xarici siyasət vasitələri ilə və diplomatik üsullarla qorunması və təmin
olunması;
5.1.3. Azərbaycan Respublikası ilə xarici dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar
arasında dostluq münasibətlərinin, sülhün və əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi;
5.1.4. beynəlxalq sülhün və təhlükəsizliyin qorunmasına xarici siyasət vasitələri
ilə töhfə və diplomatik üsullarla dəstək verilməsi;
4
5.1.5. xarici dövlətlərdə və beynəlxalq təşkilatlarda Azərbaycan Respublikası
vətəndaşlarının və hüquqi şəxslərinin hüquqlarının və qanuni mənafelərinin xarici
siyasət vasitələri ilə və diplomatik üsullarla müdafiəsi;
5.1.6. Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətinin vahid xətt üzrə həyata
keçirilməsinin təmin edilməsi məqsədilə Azərbaycan Respublikasının dövlət
orqanlarının (qurumlarının) xarici əlaqələr sahəsində fəaliyyətinin əlaqələndirilməsi;
5.1.7. beynəlxalq siyasi, ictimai, iqtisadi və təhlükəsizlik vəziyyətinin, xarici
dövlətlərin xarici və daxili siyasətinin, beynəlxalq təşkilatların fəaliyyətinin təhlili;
5.1.8. Azərbaycan Respublikasının xarici dövlətlərlə diplomatik və konsul
əlaqələrinin, beynəlxalq təşkilatlarla diplomatik əlaqələrinin həyata keçirilməsi;
5.1.9. xaricdə yaşayan soydaşlarla bağlı dövlət siyasətinin həyata keçirilməsinə
və əlaqələrin inkişafına dəstək verilməsi;
5.1.10. Azərbaycan Respublikasının dövlət protokolunun təmin olunması;
5.1.11. konsul işinin təşkil edilməsi və konsul funksiyalarının həyata keçirilməsi.
5.2. Diplomatik xidmət orqanları Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyası və
qanunları ilə müəyyən olunmuş digər istiqamətlərdə də fəaliyyət göstərə bilərlər.
Maddə 6. Diplomatik xidmət orqanlarının funksiyaları
6.1. Diplomatik xidmət orqanları aşağıdakı əsas funksiyaları həyata keçirir:
6.1.1. Azərbaycan Respublikasının xarici siyasətinin həyata keçirilməsini təmin
etmək və əlaqələndirmək;
6.1.2. Azərbaycan Respublikasının milli maraqlarına uyğun sahələr üzrə xarici
dövlətlərlə
və beynəlxalq təşkilatlarla əlaqələr yaratmaq, əməkdaşlığı
genişləndirmək və inkişaf etdirmək;
6.1.3. Azərbaycan Respublikasını xarici dövlətlərlə və beynəlxalq təşkilatlarla
münasibətlərdə təmsil etmək və onun milli maraqlarını qorumaq;
6.1.4. Azərbaycan Respublikasının beynəlxalq sülhün və təhlükəsizliyin təmin
edilməsi sahəsində təşəbbüslərini xarici siyasət vasitələri ilə həyata keçirmək;
6.1.5. milli təhlükəsizliyin təmin olunmasından irəli gələn məsələləri xarici
siyasət vasitələri ilə və diplomatik üsullarla həyata keçirmək;
6.1.6. Azərbaycan Respublikası ilə xarici dövlətlər və beynəlxalq təşkilatlar
arasında danışıqların aparılmasını təşkil və təmin etmək;
6.1.7. Azərbaycan Respublikasının, onun vətəndaşlarının və hüquqi şəxslərinin
xarici dövlətlərdə və beynəlxalq təşkilatlarda hüquqlarını və qanuni mənafelərini
xarici siyasət vasitələri ilə və diplomatik üsullarla müdafiə etmək;
6.1.8. dövlət orqanlarının (qurumlarının) xarici əlaqələr sahəsində fəaliyyətinin
vahid xarici siyasət xəttinə uyğun həyata keçirilməsini təşkil etmək və həmin
orqanların (qurumların) bu istiqamətdə fəaliyyətini əlaqələndirmək;
6.1.9. dövlət orqanlarının (qurumlarının) xarici dövlətlərdə və beynəlxalq
təşkilatlarda fəaliyyət göstərən nümayəndələrinin, habelə xaricə ezam olunmuş
nümayəndə heyətlərinin fəaliyyətini əlaqələndirmək;
6.1.10. Azərbaycan Respublikasının xarici iqtisadi əlaqələrinin qurulmasına və
inkişaf etdirilməsinə dəstək vermək;
6.1.11. Azərbaycan Respublikasının xarici siyasəti çərçivəsində beynəlxalq
yardım fəaliyyətinə dair təklif vermək, beynəlxalq yardımın təşkilində, həyata
keçirilməsində və əlaqələndirilməsində iştirak etmək;
5
6.1.12. Azərbaycan Respublikasının milli maraqları baxımından dövlət
orqanlarının (qurumlarının), qeyri-hökumət təşkilatlarının (ictimai birliklərin və
fondların) və işgüzar dairələrin xarici dövlətlərin dövlət orqanları (qurumları), qeyri
hökumət təşkilatları (ictimai birlikləri və fondları) və işgüzar dairələri ilə, habelə
Azərbaycan Respublikasının üzv olduğu beynəlxalq təşkilatların orqanları, bölmələri
və nümayəndəlikləri (bundan sonra – beynəlxalq təşkilatların orqanları) ilə
əlaqələrinin qurulmasına və inkişaf etdirilməsinə kömək göstərmək;
6.1.13. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrin
icrası üzərində ümumi müşahidəni həyata keçirmək;
6.1.14. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
müəyyən etdiyi hallar istisna olmaqla, Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı
beynəlxalq müqavilələrin depozitarisi funksiyasını həyata keçirmək, beynəlxalq
müqavilələrin qeydiyyatını, uçotunu və saxlanılmasını təmin etmək;
6.1.15. müəyyən edilmiş səlahiyyətlər daxilində beynəlxalq məhkəmə və
arbitraj işlərində Azərbaycan Respublikasının milli maraqlarını müdafiə etmək;
6.1.16. Azərbaycan Respublikasının xarici siyasəti ilə bağlı rəsmi bəyanatlar,
şərh və açıqlamalar vermək, dövlət orqanlarını (qurumlarını) və media subyektlərini
beynəlxalq vəziyyət və Azərbaycan Respublikasının xarici siyasəti haqqında
məlumatlandırmaq;
6.1.17. Azərbaycan Respublikası haqqında rəsmi məlumatların xarici
dövlətlərdə və beynəlxalq təşkilatlarda yayılmasını təmin etmək;
6.1.18. Azərbaycan Respublikası Milli Məclisinin parlamentlərarası və digər
beynəlxalq əlaqələrinin qurulmasına və həyata keçirilməsinə kömək göstərmək;
6.1.19. konsul işini təşkil etmək və konsul funksiyalarını həyata keçirmək;
6.1.20. yüksək səviyyədə dövlətlərarası və hökumətlərarası mübadilələrin
protokol təminatını həyata keçirmək;
6.1.21. dövlət orqanları (qurumları) ilə Azərbaycan Respublikasında akkreditə
olunmuş xarici dövlətlərin diplomatik nümayəndəliklərinin və konsulluqlarının,
həmçinin Azərbaycan Respublikasında fəaliyyət göstərən beynəlxalq təşkilatların
orqanlarının qarşılıqlı əlaqələrinə kömək göstərmək;
6.1.22. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrə
uyğun olaraq diplomatik və konsul imtiyazlarının və immunitetlərinin yerinə
yetirilməsi üzərində nəzarəti həyata keçirmək;
6.1.23. Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələrə
uyğun olaraq, həmçinin normativ hüquqi aktlarda nəzərdə tutulan hallarda
Azərbaycan Respublikasında akkreditə olunmuş xarici dövlətlərin diplomatik
nümayəndəliklərinin və konsulluqlarının, eləcə də beynəlxalq təşkilatların
orqanlarının əməkdaşlarını arzuolunmaz şəxs elan etmək və bu barədə məlumatı
aidiyyəti üzrə təqdim etmək;
6.1.24. xaricdə yaşayan soydaşlarla bağlı dövlət siyasətinin həyata
keçirilməsinə və əlaqələrin qurulmasına, eləcə də onlar arasında əməkdaşlığın
inkişafına, həmrəyliyin gücləndirilməsinə və milli mənafeyə xidmət edən tədbirlərin
təşkilinə dəstək vermək;
6.1.25. xarici dövlətlərdə silahlı münaqişələr və fövqəladə hallar zamanı,
həmçinin təhlükəsizliyə təhdid yarandığı digər hallarda, müvafiq xarici dövlətdə
fəaliyyət göstərən diplomatik nümayəndəlikdə və konsulluqda xidmət keçən
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının və onlarla birlikdə yaşayan ailə üzvlərinin,
eləcə də orada olan digər Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının təhlükəsizliyini
6
aidiyyəti dövlət orqanları (qurumları) ilə birlikdə təmin etmək, həmçinin onların
təxliyəsini təşkil etmək;
6.1.26. diplomatik və rəsmi yazışmalar aparmaq, onların qeydiyyatını,
saxlanılmasını, arxivləşdirilməsini və mühafizəsini təmin etmək.
6.2. Diplomatik xidmət orqanları Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına
və qanunlarına uyğun olaraq digər funksiyaları da həyata keçirə bilərlər.
3-cü fəsil
DİPLOMATİK XİDMƏT ORQANI ƏMƏKDAŞLARI
Maddə 7. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının əsas vəzifələri
7.1. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının əsas vəzifələri aşağıdakılardır:
7.1.1. Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına, qanunlarına və digər
normativ hüquqi aktlarına, eləcə də Azərbaycan Respublikasının və qəbul edən
dövlətin tərəfdar çıxdıqları beynəlxalq müqavilələrə riayət etmək;
7.1.2. vəzifə funksiyalarını yerinə yetirmək, rotasiya qaydalarına riayət etmək
və məhdudiyyətlərə əməl etmək;
7.1.3.
rəhbərlərinin öz səlahiyyətləri hüdudlarında verdikləri əmrləri,
sərəncamları və göstərişləri vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirmək;
7.1.4. diplomatik nümayəndəlikdə və konsulluqda xidmət, eləcə də xidməti
ezamiyyətlər dövründə qəbul edən dövlətin qanunvericiliyinə, həmçinin adət
ənənələrinə hörmətlə yanaşmaq və daxili işlərinə qarışmamaq, Azərbaycan
Respublikasının və qəbul edən dövlətin tərəfdar çıxdıqları beynəlxalq müqavilələrlə,
eləcə də qanunla müəyyən olunmuş güzəştlərdən, imtiyazlardan və immunitetlərdən
sui-istifadə etməmək, o cümlədən birlikdə yaşadıqları ailə üzvlərinin də eyni şəkildə
davranmalarını təmin etmək;
7.1.5. diplomatik xidmət orqanlarının nüfuzuna xələl gətirən əməllərə yol
verməmək, eləcə də həmin hərəkətləri və əməlləri dəstəkləməmək və ya təşviq
etməmək;
7.1.6. dövlət orqanlarının (qurumlarının) və yerli özünüidarəetmə orqanlarının,
hüquqi və fiziki şəxslərin müraciətlərinə qanunla müəyyən edilmiş qaydada baxmaq;
7.1.7. normativ hüquqi aktlarla müəyyən edilmiş hallarda və qaydada öz
xidməti vəzifələrinin icrasına yararlı olmasının müəyyən edilməsi üçün tibbi
müayinədən keçmək;
7.1.8. etik davranış qaydalarına, əmək və icra intizamına riayət etmək;
7.1.9. diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda müvafiq vəzifəyə təyin
olunduqda təyinat tarixində və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqanla (qurumla) razılaşdırılmış tarixdə təyin olunduğu diplomatik nümayəndəliyə
və ya konsulluğa gəlmək, həmçinin diplomatik nümayəndəlikdən və ya konsulluqdan
tutduğu vəzifədən azad edildikdə (geri çağırıldıqda) azad edilmə (geri çağırılma)
tarixindən etibarən 10 (on) iş günü müddətində və ya müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqanla (qurumla) razılaşdırılmış tarixdə müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana (quruma) qayıtmaq;
7.1.10. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən beynəlxalq təşkilatın orqanına işləməyə göndərildikdə vəzifə
səlahiyyətlərinin icrasına başlayacağı tarixdə və ya müvafiq beynəlxalq təşkilatın
orqanı ilə razılaşdırılmış tarixdə həmin orqana gəlmək və öz vəzifələrinin icrasına
7
başladığı tarixdən etibarən 3 (üç) iş günü müddətində müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqanı (qurumu) yazılı şəkildə məlumatlandırmaq;
7.1.11. beynəlxalq təşkilatın orqanında fəaliyyətini bitirdikdə və ya fəaliyyətinin
bitmə müddətindən əvvəl müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan
(qurum) tərəfindən geri çağırıldıqda fəaliyyətin bitmə və ya geri çağırılma tarixindən
etibarən 10 (on) iş günü müddətində, yaxud müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanla (qurumla) razılaşdırılmış tarixdə müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqana (quruma) qayıtmaq;
7.1.12. əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə keçirilən görüşlər barədə
xidmətdə olduğu diplomatik xidmət orqanının rəhbərini və ya tabeliyində xidmət
keçdiyi vəzifəli şəxsi məlumatlandırmaq;
7.1.13. əcnəbi və ya vətəndaşlığı olmayan şəxslə nikaha daxil olduqda,
həmçinin əməkdaşın övladları tərəfindən belə nikah bağlandıqda, bu barədə
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanı (qurumu) 10 (on) iş günü
müddətində məlumatlandırmaq;
7.1.14. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanla (qurumla) və
ya tabeliyində xidmət keçdiyi vəzifəli şəxslə razılaşdırmaqla qəbul edən dövlətin
ərazisini tərk etmək;
7.1.15. diplomatik nümayəndəlikdə və konsulluqda xidmət dövründə qəbul
edən dövlətdə silahlı münaqişə baş verdikdə, hərbi və ya fövqəladə vəziyyət elan
edildikdə, fəaliyyət və hərəkətlərini xidmət keçdiyi diplomatik xidmət orqanının
rəhbəri ilə razılaşdırmaq, onun və müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqanın (qurumun) yaranmış vəziyyətlə bağlı göstərişlərini yerinə yetirmək;
7.1.16. vəzifə borcunun yerinə yetirilməsi ilə əlaqədar vətəndaşların şəxsi, ailə
həyatı, şərəfi və ləyaqəti ilə bağlı daxil olan məlumatları gizli saxlamaq, eləcə də hər
hansı şəxs barəsində fərdi məlumatların toplanılmasını və işlənilməsini “Fərdi
məlumatlar haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun həyata
keçirmək;
7.1.17. “Dövlət sirri haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda
müəyyən edilmiş dövlət sirrini təşkil edən məlumatların daşıyıcıları ilə iş qaydalarına
əməl etmək, dövlət sirrini və qanunla mühafizə edilən digər sirrləri həmişə, o
cümlədən diplomatik xidmət orqanlarında xidmətinə xitam verildikdən sonra da
saxlamaq, onlardan diplomatik xidmət orqanlarında xidmətlə bağlı olmayan
məqsədlər üçün istifadə etməmək.
Maddə 8. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının əsas hüquqları
8.1. Diplomatik xidmət orqanının əməkdaşları aşağıdakı əsas hüquqlara
malikdirlər:
8.1.1. xidməti vəzifələrini yerinə yetirmək üçün həyatının, sağlamlığının və
əməyinin mühafizəsini təmin edən xidmət şəraiti ilə təmin olunmaq;
8.1.2. Azərbaycan Respublikasının və qəbul edən dövlətin tərəfdar çıxdıqları
beynəlxalq müqavilələrlə, eləcə də qanunla müəyyən olunmuş güzəştlərdən,
imtiyazlardan və immunitetlərdən istifadə etmək;
8.1.3. xidmət keçdiyi diplomatik xidmət orqanı rəhbərinin icrası məcburi olan
göstərişinin və ya əmrinin qanuniliyi və ya dürüstlüyü şübhə doğurursa, onların yazılı
şəkildə verilməsini tələb etmək;
8.1.4. dövlət məvacibi almaq;
8
8.1.5. əlavə təhsili və xidməti vəzifələrinin yerinə yetirilməsinə münasibəti
nəzərə alınmaqla xidmətdə irəli çəkilmək iddiasında olmaq;
8.1.6. öz şəxsi işinin bütün materialları ilə, şəxsi işə tikilməli olan rəylər və digər
sənədlərlə tanış olmaq, onların surətlərini əldə etmək, habelə öz izahatlarının şəxsi
işə əlavə edilməsini tələb etmək;
8.1.7. şərəf və ləyaqətinə xələl gətirən məlumatların təkzib edilməsi üçün
xidməti araşdırmanın aparılmasını tələb etmək;
8.1.8. müvafiq orqanlarda və məhkəmədə öz hüquqlarını və qanuni mənafeyini
müdafiə etmək;
8.1.9. elmi və yaradıcılıq fəaliyyəti ilə, həmçinin xidmət keçdiyi diplomatik
xidmət orqanı rəhbərinin icazəsi ilə pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmaq;
8.1.10. əmanətlərdən (depozitlərdən), qiymətli kağızlardan, rentadan və
icarədən gəlir götürmək (əgər bu, maraqların toqquşması və korrupsiya
hüquqpozmalarına səbəb olmursa);
8.1.11. həmkarlar ittifaqlarında birləşmək;
8.1.12. normativ hüquqi aktlarda başqa hal nəzərdə tutulmayıbsa və bu,
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının vəzifələrinin icrası ilə bir araya sığmayan
deyilsə, ictimai birliklərə üzv olmaq;
8.1.13. “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununda
nəzərdə tutulan qaydada dövlət vəsaiti hesabına əlavə təhsil almaq və müvafiq təlim
keçmək;
8.1.14. normativ hüquqi aktlarda nəzərdə tutulan hallarda və qaydada
məzuniyyət və sığorta hüquqlarından istifadə etmək, pensiya, müavinət və
kompensasiyalar almaq.
Maddə 9. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarına şamil olunan
məhdudiyyətlər
9.1. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının aşağıdakıları etməsinə
məhdudiyyət qoyulur:
9.1.1. Azərbaycan Respublikasının xarici dövlətlərlə və beynəlxalq təşkilatlarla
münasibətlərinə xələl gətirə biləcək hərəkət və davranışlara yol verməsinə;
9.1.2. tətillərdə və dövlət orqanlarının işini pozan digər hərəkətlərdə iştirak
etməsinə;
9.1.3. diplomatik xidmətinə xitam verildikdən sonra normativ hüquqi aktlarla
müəyyən edilmiş müddət ərzində öz xidməti fəaliyyətinə aid olan və dövlət sirri və
ya qanunla mühafizə edilən digər sirr olan məsələlər barədə informasiyadan üçüncü
şəxslərin xeyrinə istifadə etməsinə;
9.1.4. xidmət keçdiyi dövrdə siyasi partiyalara üzv olmasına, eləcə də siyasi
partiyaların və dini qurumların fəaliyyətində iştirak etməsinə;
9.1.5. əlavə ödənişli (əmək qanunvericiliyində nəzərdə tutulan qaydada
müvəqqəti əvəzetməyə görə haqqın ödənilməsi halları istisna olmaqla) seçkili və ya
təyinatlı vəzifə tutmasına;
9.1.6. xidmət keçdiyi diplomatik xidmət orqanı rəhbərinin icazəsi olmadan
pedaqoji fəaliyyətlə məşğul olmasına;
9.1.7. dövlət orqanının (qurumunun) və ya yerli özünüidarəetmə orqanının işləri
üzrə üçüncü şəxslərin nümayəndəsi (təmsilçisi) olmasına;
9
9.1.8. xarici dövlətin vətəndaşlığının, xarici dövlətdə müvəqqəti və ya daimi
yaşamaq hüququ verən icazənin (sənədin) əldə edilməsi üçün müraciət etməsinə
(xidməti fəaliyyətlə əlaqədar qeydiyyat (akkreditasiya) istisna olmaqla);
9.1.9. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) və
ya xidmət keçdiyi diplomatik xidmət orqanı rəhbərinin icazəsi olmadan xarici dövlətin
və ya beynəlxalq təşkilatın vəsaiti, eləcə də digər xarici mənbələr hesabına səfərlərə
getməsinə və tədbirlərdə iştirak etməsinə.
Maddə 10. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının həvəsləndirilməsi
10.1. Vəzifə funksiyalarının nümunəvi icrasına və ya xidməti nailiyyətlərinə görə
fərqlənmiş diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarına aşağıdakı həvəsləndirmə
tədbirləri tətbiq oluna bilər:
10.1.1. təşəkkür elan edilmə;
10.1.2. pul mükafatı;
10.1.3. qiymətli hədiyyə ilə mükafatlandırılma;
10.1.4. fəxri fərman ilə təltif edilmə;
10.1.5. növbəti diplomatik rütbənin vaxtından əvvəl verilməsi;
10.1.6. qüvvədə olan intizam tənbehi tədbirinin vaxtından əvvəl götürülməsi.
10.2. Həvəsləndirmə tədbirinin tətbiqi müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbəri tərəfindən həyata keçirilir.
10.3. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları fərdi və ya kollektiv qaydada
həvəsləndirilə bilərlər.
10.4. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının fərdi həvəsləndirilməsi onun
xidməti fəaliyyətinin qiymətləndirilməsinin nəticəsinə uyğun olaraq, habelə
diplomatik xidmət orqanının əməkdaşı tərəfindən vəzifə funksiyaları nümunəvi icra
edildikdə, fəaliyyətində yüksək nailiyyətlər əldə olunduqda, mühüm tapşırıqlar
vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirildikdə həyata keçirilir.
10.5. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının kollektiv həvəsləndirilməsi
diplomatik xidmət orqanının fəaliyyət istiqamətləri üzrə işlər və ya mühüm tapşırıqlar
vaxtında və keyfiyyətlə yerinə yetirildikdə, habelə Azərbaycan Respublikasının
bayram günləri ilə və digər əlamətdar hadisələrlə əlaqədar həyata keçirilir.
10.6. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları xüsusi xidmətlərinə görə
Azərbaycan Respublikasının orden, medal və fəxri adları ilə təltif olunmaq üçün
təqdim oluna bilərlər.
10.7. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının mükafatlandırılması məqsədilə
hər il növbəti il üçün təsdiq olunan dövlət büdcəsində müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları
üçün müəyyən olunmuş aylıq vəzifə maaşının 3 (üç) misli həcmində əlavə vəsait
nəzərdə tutulur.
Maddə 11. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının intizam məsuliyyəti
11.1. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları bu Qanunun 7-ci maddəsi ilə
müəyyən olunmuş vəzifələri layiqincə yerinə yetirmədikdə və bu Qanunun 9-cu
maddəsi ilə müəyyən olunmuş məhdudiyyətlərə riayət etmədikdə, habelə
“Korrupsiyaya qarşı mübarizə haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun
5.1-ci maddəsi ilə müəyyən edilmiş tələblərə əməl etmədikdə və ya həmin Qanunun
10
9-cu maddəsində göstərilən hüquqpozmaları törətdikdə (həmin əməllər inzibati və
ya cinayət məsuliyyəti yaratmadıqda) onların barəsində aşağıdakı intizam tənbehi
tədbirlərindən biri tətbiq edilə bilər:
11.1.1. töhmət;
11.1.2. sonuncu xəbərdarlıqla şiddətli töhmət;
11.1.3. bir pillə aşağı diplomatik vəzifəyə keçirmə;
11.1.4. diplomatik rütbəni bir pillə aşağı salma;
11.1.5. diplomatik xidmət orqanlarından xaric etmə;
11.1.6. diplomatik rütbədən məhrum edilməklə diplomatik xidmət orqanlarından
xaric etmə.
11.2. Bu Qanunun 11.1-ci maddəsi ilə müəyyən olunmuş intizam tənbehi
tədbirlərindən hər hansı biri tətbiq olunmadan, diplomatik xidmət orqanı əməkdaşına
şifahi və ya yazılı xəbərdarlıq edilə bilər. Xəbərdarlıq intizam tənbehi tədbiri sayılmır.
11.3. Bu Qanunun 11.1.1-ci və 11.1.2-ci maddələrində nəzərdə tutulan
intizam tənbehi tədbirləri verildiyi gündən 6 (altı) ay müddətində qüvvədə olur.
11.4. Bu Qanunun 11.1.3-cü maddəsində nəzərdə tutulan intizam tənbehi
tədbiri tətbiq edildikdə, diplomatik xidmət əməkdaşı 6 (altı) ay müddətində əvvəlki
vəzifəsinə bərpa edilə və ya digər yuxarı vəzifəyə keçirilə bilməz. Bu intizam
tənbehi tədbiri təqvim ili ərzində yalnız bir dəfə tətbiq oluna bilər, eləcə də ən aşağı
diplomatik vəzifə tutan diplomatik xidmət əməkdaşları barəsində tətbiq edilə
bilməz.
11.5. Bu Qanunun 11.1.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan intizam tənbehi
tədbiri tətbiq edildikdə, diplomatik xidmət əməkdaşının aşağı salınmış diplomatik
rütbədə xidmət müddəti intizam tənbehi tətbiq edilməsi barədə əmrin verildiyi
tarixdən hesablanır. Bu intizam tənbehi tədbiri təqvim ili ərzində yalnız bir dəfə
tətbiq oluna bilər, eləcə də ən aşağı diplomatik rütbəyə malik diplomatik xidmət
əməkdaşları barəsində tətbiq edilə bilməz.
11.6. Bu Qanunun 11.1.5-ci maddəsində nəzərdə tutulan intizam tənbehi tədbiri
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı tərəfindən bu Qanunun 7-ci maddəsində
nəzərdə tutulan vəzifələr mütəmadi yerinə yetirilmədikdə və ya bu Qanunun 9.1-ci
maddəsində nəzərdə tutulan məhdudiyyətlərə əməl edilmədikdə tətbiq edilə bilər.
11.7. Bu Qanunun 11.1.6-cı maddəsində nəzərdə tutulan intizam tənbehi
tədbiri bu Qanunun 9.1-ci maddəsində nəzərdə tutulan məhdudiyyətlərə diplomatik
xidmət
orqanının əməkdaşı tərəfindən əməl edilməməsi Azərbaycan
Respublikasının və ya diplomatik xidmət orqanlarının nüfuzuna xələl gətirdikdə
tətbiq edilə bilər.
11.8. Bu Qanunun 10.1-ci maddəsində nəzərdə tutulmuş əsaslar olduqda
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşına verilmiş intizam tənbehi tədbiri vaxtından
əvvəl götürülə bilər.
11.9. Bu Qanunun 11.1-ci maddəsinin birinci abzasına uyğun olaraq intizam
tənbehi tədbirinin tətbiqinə əsas olduqda, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbərinin göstərişi ilə araşdırma aparılır.
Araşdırmanın nəticəsi üzrə zərurət yarandıqda müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbəri xidməti yoxlama təyin edir. Araşdırma və
ya xidməti yoxlama aparılarkən diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının yazılı izahatı
alınır. Diplomatik xidmət orqanının əməkdaşı yazılı izahat verməkdən imtina etdikdə
bu hal rəsmiləşdirilir və intizam tənbehi tədbirinin tətbiqinə mane olmur.
11
11.10. Diplomatik xidmət orqanının əməkdaşı barəsində intizam tənbehi tədbiri
bu Qanunun 11.1-ci maddəsinin birinci abzasında nəzərdə tutulan əsaslar aşkar
edildiyi gündən 60 (altmış) gün keçənədək tətbiq edilə bilər. Diplomatik xidmət
orqanı əməkdaşının məzuniyyətdə və ya ezamiyyətdə olduğu, əmək qabiliyyətini
müvəqqəti itirdiyi, habelə barəsində araşdırma, xidməti yoxlama və ya cinayət
təqibinin həyata keçirildiyi dövr həmin müddətə daxil edilmir.
11.11. İntizam məsuliyyətinə səbəb olan əməllərin törədildiyi gündən 6 (altı) ay
keçdikdən sonra diplomatik xidmət orqanı əməkdaşına intizam tənbehi tədbiri tətbiq
edilə bilməz. Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi və cinayət təqibinin həyata
keçirildiyi dövr bu müddətə daxil edilmir.
11.12. Diplomatik xidmət orqanının əməkdaşı barəsində intizam tənbehi tədbiri
tətbiq edilərkən onun xidməti və şəxsi keyfiyyətləri, törədilən əməlin xarakteri,
törədilmə şəraiti, təkrarlığı və digər hallar nəzərə alınır.
11.13. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları barəsində intizam tənbehi
tədbirlərinin tətbiqi müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın
(qurumun) rəhbəri tərəfindən həyata keçirilir. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbəri bu Qanunun 11.1.3–11.1.6-cı
maddələrində nəzərdə tutulan intizam tənbehi tədbirlərini vəzifəyə təyin etdiyi və ya
rütbə verdiyi diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları barəsində tətbiq edir.
11.14. Diplomatik xidmət orqanının əməkdaşı barəsində tətbiq olunan intizam
tənbehi tədbiri ilə razılaşmadıqda inzibati qaydada və ya məhkəməyə şikayət verə
bilər.
11.15. Qüvvədə olan intizam tənbehi tədbiri qanuni qüvvəyə minmiş məhkəmə
qərarı əsasında və ya bu Qanunun 11.1.5-ci və 11.1.6-cı maddələrində nəzərdə
tutulan intizam tənbehi tədbirləri istisna olmaqla, həvəsləndirmə qaydasında ləğv
edilə bilər.
Maddə 12. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının əməyinin ödənilməsi
12.1. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
xidmət keçən diplomatik xidmət əməkdaşlarının dövlət məvacibi vəzifə maaşından,
mükafatlardan və bu Qanunun 12.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan vəzifə maaşına
əlavələrdən ibarətdir.
12.2. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
xidmət keçən diplomatik xidmət əməkdaşlarının vəzifə maaşlarının məbləği və
vəzifə maaşına diplomatik xidmət stajına, diplomatik rütbəyə, təmsilçiliyə,
hakimiyyət səlahiyyətinə görə əlavələr müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən
etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilir.
12.3. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
xidmət keçən inzibati-texniki xidmət əməkdaşlarının dövlət məvacibi “Dövlət qulluğu
haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq, dövlət qulluqçuları
üçün nəzərdə tutulan vəzifə maaşından, mükafatlardan və vəzifə maaşına
əlavələrdən ibarətdir.
12.4. Diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda xidmət keçən diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşlarının dövlət məvacibi bu Qanunun 14.2.2.1-ci maddəsində
nəzərdə tutulan vəzifələr üzrə tərkibi müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən
etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilən aylıq haqdır.
12
12.5. Diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda xidmət keçən diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşlarına, habelə bu Qanunun 13.15–13.17-ci maddələrində
nəzərdə tutulan şəxslərə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın
(qurumun) müəyyən etdiyi məbləğdə dövlət məvacibi və təyin olunduqları diplomatik
nümayəndəliyin və ya konsulluğun yerləşdiyi dövlətin və onun müvafiq şəhərinin
sosial-iqtisadi və maddi-məişət şəraiti nəzərə alınmaqla aylıq əlavə ödənilir. Aylıq
əlavənin məbləği müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın
(qurumun) təsdiq etdiyi qaydada dövlət məvacibinin əməkdaşa ödənilən hissəsinə
fərqləndirici əmsal tətbiq edilməklə müəyyən edilir.
12.6. Diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda xidmət keçən diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşlarının yalnız dövlət məvacibi qanunla müəyyən edilmiş
qaydada vergiyə və digər icbari ödənişlərə cəlb olunur. Diplomatik xidmət orqanı
əməkdaşlarına verilən vergiyə və digər icbari ödənişlərə cəlb olunmayan
ödənişlərdən heç bir tutulmalar həyata keçirilmir.
Maddə 13. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının və ailə üzvlərinin
təminatı və kompensasiyaları
13.1. Diplomatik nümayəndəlikdə və konsulluqda xidmət dövründə diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşının və onunla birlikdə yaşayan arvadının (ərinin), 18 yaşına
çatmamış uşaqlarının və övladlığa götürdüyü şəxslərin, həmçinin 18 yaşından
yuxarı əmək qabiliyyəti olmayan övladlarının və övladlığa götürdüyü şəxslərin
(bundan sonra – ailə üzvləri) aşağıdakı xərcləri müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi qaydalara uyğun olaraq dövlət
tərəfindən ödənilir:
13.1.1. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı vəzifəyə təyin olunduqda və geri
çağırıldıqda, habelə xidmətinə xitam verildikdə müvafiq diplomatik nümayəndəliyin
və ya konsulluğun yerləşdiyi şəhərə getmək və Azərbaycan Respublikasına
qayıtmaqla əlaqədar tutduğu vəzifə və ailə üzvlərinin sayı nəzərə alınmaqla
nəqliyyat və yüklərin daşınması xərcləri;
13.1.2. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının əmək məzuniyyəti ilə əlaqədar
onun və ailə üzvlərinin, habelə diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının əmək
məzuniyyətinə çıxıb-çıxmamasından asılı olmayaraq ailə üzvlərinin ildə bir dəfə
Azərbaycan Respublikasına gəlmək və müvafiq diplomatik nümayəndəliyin və ya
konsulluğun yerləşdiyi şəhərə qayıtmaq həddində nəqliyyat xərcləri;
13.1.3. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının tutduğu vəzifə və ailə üzvlərinin
sayı nəzərə alınmaqla, məişət ləvazimatı ilə komplektləşdirilmiş yaşayış sahəsi ilə
təmin olunma və ya belə yaşayış sahəsinin icarə xərcləri;
13.1.4. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının ailə üzvlərinin qəbul edən
dövlətdə ümumi təhsil pilləsi üzrə (məktəbəhazırlıq, ibtidai, ümumi orta və tam orta
təhsil) təhsil xərcləri;
13.1.5. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının və ailə üzvlərinin müvafiq tibbi
xidmət (sığorta) xərcləri;
13.1.6. diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı və ya ailə üzvləri xaricdə vəfat etdiyi
təqdirdə, nəşin Azərbaycan Respublikasına gətirilməsi xərcləri;
13.1.7. ailə üzvünün (üzvlərinin) ölümü ilə əlaqədar diplomatik xidmət orqanı
əməkdaşının və onun ailə üzvlərinin Azərbaycan Respublikasına gəlməsi və xidmət
keçdiyi dövlətə qayıtması ilə bağlı nəqliyyat xərcləri.
13
13.2. Diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda vəzifəyə təyin olunan
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarına müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi məbləğdə birdəfəlik yerləşmə
müavinəti ödənilir.
13.3. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarına qəbul edən dövlətdə onlarla
birlikdə yaşayan orta ixtisas və ali təhsilin bakalavr səviyyəsi üzrə əyani təhsil alan
23 yaşına qədər övladlarına və övladlığa götürdüyü şəxslərə görə müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi məbləğdə
təhsil müavinəti ödənilir.
13.4. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarına qəbul edən dövlətdə onlarla
birlikdə yaşayan, həmin dövlətdə və ya üçüncü dövlətdə əmək fəaliyyəti ilə məşğul
olmayan arvadına (ərinə) görə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi məbləğdə aylıq müavinət ödənilir.
13.5. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarına qəbul edən dövlətdə onlarla
birlikdə yaşayan 18 yaşına çatmamış uşaqlarına və övladlığa götürdüyü şəxslərə,
həmçinin 18 yaşından yuxarı əmək qabiliyyəti olmayan övladlarına və övladlığa
götürdüyü şəxslərə görə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın
(qurumun) müəyyən etdiyi məbləğdə aylıq müavinət ödənilir.
13.6. Diplomatik nümayəndəlikdə və konsulluqda xidmət dövründə diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşlarına səlahiyyətlərinin icrası ilə bağlı müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi məbləğdə
aylıq təmsilçilik müavinəti ödənilir.
13.7. Siyahısı müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən müəyyən edilən müharibə və silahlı münaqişə şəraitində olan xarici
dövlətlərdə fəaliyyət göstərən diplomatik nümayəndəliklərin və konsulluqların
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarına müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi məbləğdə kompensasiya
ödənilir.
13.8. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının diplomatik nümayəndəlikdə və
konsulluqda xidmət dövründə əldə etdikləri vəsaitin və əmlakın müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi qaydada
Azərbaycan Respublikasına gətirilməsinə görə gömrük ödənişləri tutulmur.
13.9. Diplomatik nümayəndəlikdə və konsulluqda xidmət dövründə diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşları və onlarla birlikdə yaşayan ailə üzvləri Azərbaycan
Respublikasının və qəbul edən dövlətin tərəfdar çıxdıqları beynəlxalq müqavilələrlə
müəyyən olunmuş güzəştlərdən, imtiyazlardan və immunitetlərdən istifadə edirlər.
13.10. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının ailə üzvü həmin əməkdaşın
xidmət keçdiyi diplomatik xidmət orqanında onun bilavasitə tabeliyində və ya
nəzarəti altında olmayan vəzifəyə təyin edilə bilər.
13.11. Qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müəssisənin ləğvi istisna
olmaqla, diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda xidmət keçən diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşının qəbul edən dövlətdə onunla birlikdə yaşayan, dövlət
orqanında, dövlətin adından yaradılan publik hüquqi şəxsdə, dövlət mülkiyyətində
olan və paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus olan hüquqi şəxsdə
və büdcə təşkilatında təyinatlı vəzifədə (peşədə) işləmiş və əmək müqaviləsinə
Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 69-cu maddəsinin 3-1-ci hissəsi ilə
müəyyən edilmiş qaydada xitam verilmiş arvadı (əri) diplomatik xidmət orqanı
əməkdaşının müvafiq diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda xidmət müddəti
14
dövründə və ya bu müddət başa çatdığı tarixdən 60 (altmış) təqvim günü keçənədək
əvvəlki vəzifəsini (peşəsini) tutmaq üçün müraciət etdikdə onun peşəkarlıq səviyyəsi
və peşə yararlılığı yoxlanılmaqla həmin vəzifəyə (peşəyə), bu mümkün olmadıqda
isə ona bərabər başqa vəzifəyə (peşəyə) təyin olunur.
13.12. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları “Əmək pensiyaları haqqında”,
“Sosial sığorta haqqında”, “Sosial müavinətlər haqqında”, “Azərbaycan
Respublikasının diplomatik nümayəndəliklərində və konsulluqlarında xidmət keçən
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının dövlət icbari şəxsi sığortası haqqında”,
“İstehsalatda bədbəxt hadisələr və peşə xəstəlikləri nəticəsində peşə əmək
qabiliyyətinin itirilməsi hallarından icbari sığorta haqqında”, “İşsizlikdən sığorta
haqqında”, “Tibbi sığorta haqqında” Azərbaycan Respublikasının qanunlarına
uyğun olaraq sosial və icbari tibbi sığorta, eləcə də sığortanın digər icbari növləri və
sosial müdafiə ilə təmin olunurlar.
13.13. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının pensiya təminatı “Əmək
pensiyaları haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq dövlət
qulluqçuları üçün müəyyən olunmuş qaydada həyata keçirilir.
13.14. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının “Əmək pensiyaları haqqında”
Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq pensiya yaşına çatmasına
görə öz arzusu ilə diplomatik xidmət orqanlarında xidmətinə xitam verildikdə, ona
qanuna uyğun olaraq digər pensiya növünün təyin edilməsindən asılı olmayaraq,
ümumi qaydada hesablanmış aylıq pensiyasının 6 (altı) misli məbləğində birdəfəlik
haqq verilir.
13.15. Bu Qanunun 13.1-ci, 13.2-ci və 13.5–13.9-cu maddələrinin müddəaları
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) aidiyyəti
sahələr üzrə diplomatik nümayəndəliklərə və konsulluqlara, beynəlxalq təşkilatlara,
diplomatik nümayəndəliklərin tabeliyində yaradılan təşkilatlara təyin etdikləri,
diplomatik nümayəndəliklərin və konsulluqların mövcud olmadığı dövlətlərdə isə
ayrıca fəaliyyət göstərən xarici dövlətlərdəki nümayəndələrinə və onların
(aparatlarının) işçilərinə şamil olunur. Onlara təminat və kompensasiyaların
verilməsi müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən müəyyən edilən qaydalara uyğun olaraq həyata keçirilir.
13.16. Bu Qanunun 13.1-ci, 13.2-ci və 13.5–13.9-cu maddələrinin müddəaları
diplomatik nümayəndəliklərin və konsulluqların mühafizəsini həyata keçirən
şəxslərə şamil edilir. Həmin şəxslərin fəaliyyətinin təmin edilməsi qaydası müvafiq
icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən
olunur.
13.17. Bu Qanunun 13.1-ci, 13.2-ci və 13.5–13.9-cu maddələrinin müddəaları
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) xarici
dövlətlərdə və beynəlxalq təşkilatlarda nümayəndələrinə şamil olunur. Həmin
nümayəndələrə təminat və kompensasiyaların verilməsi müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilən qaydalara
uyğun olaraq həyata keçirilir.
4-cü fəsil
DİPLOMATİK XİDMƏTKEÇMƏ
Maddə 14. Diplomatik xidmət orqanlarında vəzifələr
15
14.1. Diplomatik xidmət orqanlarında vəzifələr həmin vəzifələrin funksiyalarına,
səlahiyyət dairəsinə və tutulması üsullarına, habelə müvafiq diplomatik xidmət
orqanının struktur quruluşuna və ştat cədvəlinə uyğun olaraq müəyyən edilir.
14.2. Diplomatik xidmət orqanlarında aşağıdakı diplomatik vəzifələr
mövcuddur:
14.2.1. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda):
14.2.1.1. orqanın (qurumun) rəhbəri;
14.2.1.2. orqanın (qurumun) rəhbərinin müavini;
14.2.1.3. xüsusi tapşırıqlar üzrə səfir, idarə rəisi;
14.2.1.4. idarə rəisinin müavini;
14.2.1.5. müşavir;
14.2.1.6. şöbə müdiri;
14.2.1.7. birinci katib;
14.2.1.8. ikinci katib;
14.2.1.9. üçüncü katib;
14.2.1.10. attaşe;
14.2.2. diplomatik nümayəndəlikdə:
14.2.2.1. fövqəladə və səlahiyyətli səfir, təmsilçilik ofisinin rəhbəri, daimi
nümayəndə, nümayəndə;
14.2.2.2. səfirin müavini, daimi nümayəndənin müavini;
14.2.2.3. müşavir-elçi;
14.2.2.4. müşavir;
14.2.2.5. birinci katib;
14.2.2.6. ikinci katib;
14.2.2.7. üçüncü katib;
14.2.2.8. attaşe, maliyyə məsələləri üzrə attaşe;
14.2.3. konsulluqda:
14.2.3.1. baş konsul;
14.2.3.2. konsul;
14.2.3.3. vitse-konsul;
14.2.3.4. konsul agenti, maliyyə məsələləri üzrə attaşe.
14.3. Diplomatik nümayəndəliklərin və konsulluqların rəhbərlərinin vəzifəyə
təyin edilməsi və vəzifədən geri çağırılması ilə bağlı məsələlər Azərbaycan
Respublikasının və qəbul edən dövlətin və ya beynəlxalq təşkilatın tərəfdar
çıxdıqları beynəlxalq müqavilələr və Azərbaycan Respublikasının digər normativ
hüquqi aktları ilə tənzimlənir.
14.4. Bu Qanunun 14.2.1.1-ci, 14.2.1.2-ci, 14.2.2.1-ci, 14.2.2.2-ci və
14.2.3.1-ci maddələrində nəzərdə tutulan vəzifələrə təyin edilmə və həmin
vəzifələrdən azad edilmə (geri çağırılma) müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən həyata keçirilir.
14.5. Bu Qanunun 14.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan vəzifələr istisna
olmaqla, diplomatik xidmət orqanlarında digər vəzifələrə təyin edilmə və həmin
vəzifələrdən azad edilmə (geri çağırılma) müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbəri tərəfindən həyata keçirilir.
14.6. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
inzibati-texniki xidmət əməkdaşlarının təyin olunduqları inzibati və yardımçı vəzifələr
“Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanununa uyğun olaraq
müəyyən edilir.
16
14.7. Diplomatik nümayəndəlikdə və konsulluqda inzibati-texniki xidmət
əməkdaşlarının təyin olunduqları vəzifələr, bu sahədə Azərbaycan Respublikasının
və qəbul edən dövlətin və ya beynəlxalq təşkilatın tərəfdar çıxdıqları beynəlxalq
müqavilələr, eləcə də həmin vəzifələrin funksiyaları və səlahiyyət dairəsi nəzərə
alınmaqla, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
rəhbərinin təsdiq etdiyi diplomatik nümayəndəliyin və ya konsulluğun strukturu və
ştat cədvəli əsasında müəyyən edilir.
14.8. Azərbaycan Respublikasının fəxri konsulu müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən təyin edilir və diplomatik
xidmətdə hesab olunmur. Fəxri konsul Azərbaycan Respublikasının, qəbul edən
dövlətin və ya üçüncü dövlətin vətəndaşı ola bilər. Fəxri konsulun hüquqi vəziyyəti
və fəaliyyətinin təşkili ilə bağlı məsələlər müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilir.
Maddə 15. Diplomatik rütbələr
15.1. Daimi diplomatik xidmətə qəbul edilən diplomatik xidmət əməkdaşlarına
tutduqları diplomatik vəzifəyə uyğun diplomatik rütbə verilir.
15.2. Diplomatik vəzifələr üzrə diplomatik rütbələr aşağıdakı ardıcıllıqla
müəyyən edilir:
15.2.1. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
rəhbəri vəzifəsi üzrə – fövqəladə və səlahiyyətli səfir diplomatik rütbəsi;
15.2.2. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
rəhbərinin müavini vəzifəsi üzrə – fövqəladə və səlahiyyətli səfir, birinci dərəcəli
fövqəladə və səlahiyyətli elçi diplomatik rütbələri;
15.2.3. fövqəladə və səlahiyyətli səfir, təmsilçilik ofisinin rəhbəri, daimi
nümayəndə, nümayəndə, baş konsul vəzifələri üzrə – fövqəladə və səlahiyyətli səfir,
birinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi, ikinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli
elçi diplomatik rütbələri;
15.2.4. xüsusi tapşırıqlar üzrə səfir, idarə rəisi vəzifələri üzrə – fövqəladə və
səlahiyyətli səfir, birinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi, ikinci dərəcəli
fövqəladə və səlahiyyətli elçi, birinci dərəcəli müşavir diplomatik rütbələri;
15.2.5. səfirin müavini, daimi nümayəndənin müavini vəzifələri üzrə – birinci
dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi, ikinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi,
birinci dərəcəli müşavir diplomatik rütbələri;
15.2.6. müşavir-elçi, idarə rəisinin müavini vəzifələri üzrə – ikinci dərəcəli
fövqəladə və səlahiyyətli elçi, birinci dərəcəli müşavir, ikinci dərəcəli müşavir
diplomatik rütbələri;
15.2.7. müşavir vəzifəsi üzrə – birinci dərəcəli müşavir, ikinci dərəcəli müşavir
diplomatik rütbələri;
15.2.8. şöbə müdiri, konsul vəzifələri üzrə – ikinci dərəcəli müşavir, birinci
dərəcəli birinci katib diplomatik rütbələri;
15.2.9. birinci katib vəzifəsi üzrə – birinci dərəcəli birinci katib, ikinci dərəcəli
birinci katib diplomatik rütbələri;
15.2.10. ikinci katib, vitse-konsul vəzifələri üzrə – birinci dərəcəli ikinci katib,
ikinci dərəcəli ikinci katib diplomatik rütbələri;
15.2.11. üçüncü katib vəzifəsi üzrə – üçüncü katib və attaşe diplomatik
rütbələri;
17
15.2.12. attaşe, konsul agenti, maliyyə məsələləri üzrə attaşe vəzifələri
üzrə – attaşe diplomatik rütbəsi.
15.3. Azərbaycan Respublikasının xarici ölkələrdə ticarət nümayəndələrinə
ikinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi diplomatik rütbəsi verilir.
15.4. Fövqəladə və səlahiyyətli səfir, birinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli
elçi, ikinci dərəcəli fövqəladə və səlahiyyətli elçi diplomatik rütbələri Azərbaycan
Respublikası Konstitusiyasının 109-cu maddəsinin 24-cü bəndinə uyğun olaraq
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən verilir.
Bu diplomatik rütbələri alan diplomatik xidmət əməkdaşlarına müvafiq hüquqi akt və
vəsiqə verilir.
15.5. Bu Qanunun 15.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan diplomatik rütbələr
istisna olmaqla, digər diplomatik rütbələr müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbəri tərəfindən verilir.
15.6. Diplomatik xidmət əməkdaşları üçün diplomatik rütbələrdə olmanın
aşağıdakı müddətləri müəyyən edilir:
15.6.1. attaşe, üçüncü katib, ikinci dərəcəli ikinci katib və birinci dərəcəli ikinci
katib – 2 (iki) il;
15.6.2. ikinci dərəcəli birinci katib, birinci dərəcəli birinci katib və ikinci dərəcəli
müşavir – 3 (üç) il.
15.7. Birinci dərəcəli müşavirdən başlayaraq yuxarı diplomatik rütbələrdə olma
müddəti müəyyən edilmir.
15.8. Diplomatik xidmət əməkdaşının diplomatik rütbədə olma müddətinə
diplomatik vəzifədə xidmət dövrü, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqanın (qurumun) göndərişi əsasında beynəlxalq təşkilatın orqanında fəaliyyət
dövrü, sərəncamda olma və vəzifə səlahiyyətlərinin icrasından kənarlaşdırılma
müddəti, həmçinin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın
(qurumun) göndərişi əsasında əlavə təhsil müddəti daxildir.
15.9. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən beynəlxalq təşkilatın orqanında işləməyə və ya xidmətdən ayrılmaqla
əlavə təhsil almağa göndərilmiş diplomatik xidmət əməkdaşlarına növbəti diplomatik
rütbənin verilməsi onların müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqanda (qurumda) tutduqları son vəzifə üzrə bu Qanunun 15.13-cü maddəsində
nəzərdə tutulan qaydada həyata keçirilir.
15.10. Diplomatik xidmət orqanlarında diplomatik rütbə nəzərdə tutulan
vəzifələrdə xidmət keçən və ya əvvəllər xidmət keçmiş şəxslər dövlət qulluğuna və
ya dövlət qulluğunun digər xüsusi növünə qulluğa (xidmətə) qəbul edilərkən, həmin
şəxslərə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
müəyyən etdiyi xüsusi, hərbi, diplomatik rütbələrin və ixtisas dərəcələrinin qarşılıqlı
uyğunlaşdırılması qaydasına əsasən müvafiq ixtisas dərəcəsi, xüsusi və ya hərbi
rütbə verilir. Dövlət qulluğunda və ya dövlət qulluğunun digər xüsusi növündə
qulluq (xidmət) keçən və ya əvvəllər qulluq (xidmət) keçmiş şəxslər diplomatik
xidmətə qəbul edildikdə, həmin şəxslərə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi xüsusi, hərbi, diplomatik
rütbələrin və ixtisas dərəcələrinin qarşılıqlı uyğunlaşdırılması qaydasına və bu
Qanuna əsasən müvafiq diplomatik rütbə verilir.
15.11. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən verilən diplomatik rütbələr istisna olmaqla, daimi diplomatik xidmətə qəbul
edilən və ya daha yüksək pillə diplomatik vəzifəyə təyin olunan və diplomatik rütbəsi
18
tutduğu diplomatik vəzifə üzrə müəyyən edilmiş diplomatik rütbə həddindən aşağı
olan diplomatik xidmət əməkdaşına təyin olunduğu diplomatik vəzifə üzrə ən aşağı
diplomatik rütbə verilir.
15.12. Bu Qanunun 10.1.5-ci maddəsinə əsasən diplomatik xidmət
əməkdaşına həvəsləndirmə qaydasında, tutduğu diplomatik vəzifəyə uyğun
müəyyən edilmiş hədd daxilində vaxtından əvvəl növbəti diplomatik rütbə verilə
bilər. Növbəti diplomatik rütbənin vaxtından əvvəl verilməsinə diplomatik xidmət
əməkdaşının xidmət müddəti ərzində yalnız bir dəfə və malik olduğu diplomatik
rütbədə bu Qanunun 15.6-cı maddəsi ilə müəyyən edilmiş müddətin azı yarısını
xidmət etdikdən sonra yol verilir.
15.13. Bu Qanunun 11.5-ci, 15.10–15.12-ci maddələrində nəzərdə tutulan
hallar istisna olmaqla, diplomatik xidmət əməkdaşlarına diplomatik rütbələr müsbət
xidməti fəaliyyəti, mövcud diplomatik rütbəsi və həmin rütbədə xidmət müddəti,
tutduğu vəzifəyə növbəti diplomatik rütbənin uyğunluğu nəzərə alınmaqla ardıcıl
verilir.
15.14. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
sərəncamında olan, tutduğu vəzifədən müvəqqəti kənarlaşdırılan, yaxud
barəsində intizam tənbehi tətbiq edilmiş, həmçinin cinayət təqibi üzrə icraat
başlanılmış və ya xidməti yoxlama, yaxud araşdırma aparılan diplomatik xidmət
əməkdaşına müvafiq olaraq vəzifəyə təyin olunana, vəzifəsinə qaytarılana, intizam
tənbehi qüvvədən düşənə (götürülənə), cinayət təqibi üzrə icraata bəraətverici
əsaslarla xitam verilənə və ya məhkəmənin hökmü ilə bəraət alana, xidməti
yoxlama və ya araşdırma qurtaranadək diplomatik rütbə verilmir.
15.15. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
sərəncamında olan, tutduğu vəzifədən müvəqqəti kənarlaşdırılan, həmçinin
barəsində cinayət təqibi üzrə icraat başlanılmış və ya xidməti yoxlama, yaxud
araşdırma aparılan diplomatik xidmət əməkdaşı müvafiq olaraq vəzifəyə təyin
olunduqda, vəzifəsinə qaytarıldıqda, cinayət təqibi üzrə icraata bəraətverici
əsaslarla xitam verildikdə və ya məhkəmənin hökmü ilə bəraət aldıqda, yaxud
xidməti yoxlama və ya araşdırma nəticəsində müsbət rəy aldıqda onun növbəti
diplomatik rütbə alması üçün xidmət müddəti əvvəlki diplomatik rütbədə xidmət
müddətinin bitdiyi vaxtdan başlanaraq hesablanır.
15.16. Diplomatik xidmət əməkdaşının əmək kitabçasında onun hər bir
diplomatik rütbəsi barədə qeyd aparılır.
15.17. Diplomatik xidmət əməkdaşının xidmət dövründə diplomatik rütbəsi bu
Qanunun 11.1.4-cü maddəsinə uyğun olaraq intizam tənbehi tədbirinin tətbiqi
qaydasında aşağı salına bilər.
15.18. Diplomatik xidmət orqanlarında xidmətinə xitam verilmiş diplomatik
xidmət əməkdaşı Azərbaycan Respublikasının və ya diplomatik xidmət orqanlarının
nüfuzuna xələl gətirən əməllərinə görə diplomatik rütbədən məhrum edilə bilər.
15.19. Diplomatik rütbənin aşağı salınması və ya diplomatik rütbədən məhrum
edilmə həmin diplomatik rütbəni vermiş müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən
etdiyi orqan (qurum) tərəfindən həyata keçirilir.
15.20. Diplomatik rütbədən məhrum edilmə halı istisna olmaqla, diplomatik
rütbə ömürlük verilir.
Maddə 16. Diplomatik xidmətə qəbul olunmaq hüququ
19
16.1. Müvafiq diplomatik vəzifənin təlimatına uyğun ali təhsilə və peşə
hazırlığına malik olan, Azərbaycan Respublikasının dövlət dilini sərbəst bilən
Azərbaycan Respublikası vətəndaşlarının diplomatik xidmətə qəbul olunmaq
hüququ vardır.
16.2. Diplomatik xidmətə aşağıdakı şəxslər qəbul olunmurlar:
16.2.1. ikili vətəndaşlığı və ya digər dövlətlər qarşısında öhdəliyi olan şəxslər;
16.2.2. din xadimləri;
16.2.3. məhkumluğu ödənilməmiş və ya götürülməmiş şəxslər;
16.2.4. əvvəllər ağır və ya xüsusilə ağır cinayətlərə görə məhkum olunmuş,
yaxud barəsində cinayət təqibinə bəraətverici əsaslar olmadan xitam verilmiş
şəxslər;
16.2.5. məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı ilə fəaliyyət qabiliyyəti
olmayan və ya məhdud fəaliyyət qabiliyyətli hesab edilmiş şəxslər;
16.2.6. barəsində tibbi xarakterli məcburi tədbirlərin tətbiqinə dair məhkəmənin
qanuni qüvvəyə minmiş qərarı olan şəxslər;
16.2.7. tibbi rəyə əsasən əqli və ya fiziki pozuntularına görə diplomatik xidmət
orqanlarında xidmət keçməyə qadir olmayan şəxslər;
16.2.8. dövlət orqanlarında (qurumlarında) əvvəllər yol verdiyi kobud pozuntuya
və ya qulluqla (xidmətlə) bir araya sığmayan hərəkətlərə görə qulluğuna (xidmətinə)
və ya əmək müqaviləsinə xitam verilmiş şəxslər;
16.2.9. qanunla müəyyən olunmuş müddətli həqiqi hərbi xidmət keçməmiş
(qanuni əsaslarla müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan möhlət hüququ olanlar
və ya müddətli həqiqi hərbi xidmətə çağırışdan azad edilənlər istisna olmaqla)
çağırış yaşlı hərbi mükəlləfiyyətli şəxslər.
Maddə 17. Diplomatik xidmətə qəbul
17.1. Bu Qanunun 17.7-ci maddəsində müəyyən edilən hallar istisna olmaqla,
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) diplomatik
xidmətə qəbul müsabiqə yolu ilə həyata keçirilir. Müsabiqənin keçirilməsi qaydaları
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən
müəyyən edilir.
17.2. Müsabiqə yazılı imtahandan və müsahibədən ibarətdir. Müsabiqənin
yazılı imtahan mərhələsindən müvəffəqiyyətlə keçmiş və sənədləri bu Qanunun
17.4-cü maddəsinə uyğun olaraq yoxlanılmış namizədlər müsahibədə iştirak edirlər.
17.3. Aşağıdakı şəxslər müsabiqənin yazılı imtahan mərhələsindən azad
edilirlər:
17.3.1. elmlər doktoru elmi dərəcəsi olan şəxslər;
17.3.2. bu Qanunun 14.2.1.10-cu maddəsində nəzərdə tutulan vəzifədə
diplomatik xidmətə qəbul üçün azı 3 (üç) il, bu Qanunun 14.2.1.8-ci və 14.2.1.9-cu
maddələrində nəzərdə tutulan vəzifələrdə diplomatik xidmətə qəbul üçün azı 6 (altı)
il, bu Qanunun 14.2.1.6-cı və 14.2.1.7-ci maddələrində nəzərdə tutulan vəzifələrdə
diplomatik xidmətə qəbul üçün azı 9 (doqquz) il dövlət orqanlarında (qurumlarında)
və ya beynəlxalq təşkilatların orqanlarında ali təhsil tələb olunan vəzifələrdə qulluq
(xidmət) və ya əmək stajına malik olan şəxslər;
17.3.3. Azərbaycan gənclərinin xarici ölkələrdə təhsili üzrə müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən təsdiq olunmuş
dövlət proqramı çərçivəsində xaricdə təhsil almış şəxslər.
20
17.4. Diplomatik xidmətə qəbul olunmaq üçün müraciət etmiş şəxslərin
sənədləri müsahibədən əvvəl müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilmiş qaydada yoxlanılır və sənədləri
yoxlamadan müvəffəqiyyətlə keçmiş namizədlər müsahibədə iştiraka buraxılırlar.
17.5. Diplomatik xidmətə qəbul olunmaq üçün müraciət etmiş şəxslərin təqdim
etdiyi sənədlərdə bilərəkdən təhrif olunmuş məlumatların qeyd edilməsi həmin
şəxslərin diplomatik xidmətə qəbulundan imtina üçün əsasdır.
17.6. Diplomatik nümayəndəliklərdə və konsulluqlarda diplomatik xidmətə
qəbul müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) təyinatı
əsasında həyata keçirilir.
17.7. Aşağıdakı hallarda diplomatik xidmətə qəbul zamanı müsabiqə keçirilmir:
17.7.1. bu Qanunun 14.2.1.3–14.2.1.5-ci maddələrində nəzərdə tutulmuş
vəzifələr üzrə;
17.7.2. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən diplomatik, xüsusi və ya hərbi rütbə, yaxud ixtisas dərəcəsi verilmiş
şəxslərə münasibətdə;
17.7.3. “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan Respublikası Qanununun 2.2-ci
maddəsində nəzərdə tutulan (hərbi qulluqçular istisna olmaqla) vəzifələrdən azad
edilmiş (səlahiyyət müddəti başa çatmış) şəxslərə münasibətdə;
17.7.4. ali – üçüncü təsnifat inzibati vəzifələrdə qulluq keçən və həmin
vəzifələrdə qulluğuna xitam verilmiş şəxslərə münasibətdə;
17.7.5. bu Qanunun 30.1.1–30.1.4-cü maddələrində nəzərdə tutulan əsaslarla
diplomatik xidmət orqanlarında xidmətinə xitam verilmiş diplomatik xidmət
əməkdaşlarına münasibətdə.
Maddə 18. Diplomatik xidmət orqanlarında staj və sınaq keçmə
18.1. Diplomatik xidmətə müsabiqənin hər iki mərhələsindən keçərək qəbul
edilən şəxslər 6 (altı) ay müddətinə əmək müqaviləsi bağlanılmaqla müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) müvafiq vakant diplomatik
vəzifəyə stajçı kimi təyin edilirlər.
18.2. Staj müddəti bitdikdən sonra əmək və icra intizamı müsbət
qiymətləndirilən stajçılarla, həmçinin bu Qanunun 17.3-cü maddəsinə uyğun olaraq
diplomatik xidmətə qəbul olunan şəxslərlə əmək müqaviləsi bağlanılır və onlar
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) 3 (üç) ay
sınaq müddəti ilə diplomatik xidmətə qəbul edilirlər.
18.3. Sınaq müddətində əmək müqaviləsinə xitam verilməyən və sınaq müddəti
bitdikdən sonra fəaliyyəti müsbət qiymətləndirilən şəxslə müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) arasında müddətsiz əmək müqaviləsi
bağlanılır və həmin şəxs daimi diplomatik xidmətə qəbul edilir.
18.4. Staj və ya sınaq müddətini müvəffəqiyyətlə başa vurmadıqda stajçı ilə və
ya sınaq müddəti ilə diplomatik xidmətə qəbul edilmiş şəxslə bağlanılmış əmək
müqaviləsinə xitam verilir.
18.5. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
staj və sınaq müddəti faktiki olaraq əmək funksiyasının icra edildiyi iş vaxtından
ibarətdir. Əmək qabiliyyətinin müvəqqəti itirildiyi, habelə iş yeri və orta əməkhaqqı
saxlanılmaqla şəxsin işdə olmadığı dövrlər staj və sınaq müddətlərinə daxil edilmir.
21
18.6. Diplomatik xidmətə qəbul olunmaq üçün müsabiqədən müvəffəqiyyətlə
keçmiş, lakin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
müsabiqə elan olunmuş vakant diplomatik vəzifələrin sayının müsabiqədə
müvəffəqiyyət qazanmış namizədlərin sayından az olması səbəbindən stajçı kimi
diplomatik xidmətə qəbul edilmələri mümkün olmayan namizədlər 2 (iki) il
müddətində müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
ehtiyat kadr kimi saxlanılırlar. Bu müddətdə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) namizədin müvəffəqiyyət qazandığı vəzifə üzrə
vakant yer yarandıqda, həmin namizəd onun razılığı ilə müvafiq vəzifəyə təyin edilir
və ehtiyat kadrlar siyahısından çıxarılır. Namizədin müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) ehtiyat kadr kimi saxlanılması onun
digər dövlət orqanında vəzifəyə qəbul üzrə keçirilən müsabiqədə iştirakını
məhdudlaşdırmır.
Maddə 19. Diplomatik xidmət orqanlarında vakant vəzifələrin tutulması
19.1. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən təyinatı həyata keçirilən diplomatik vəzifələr istisna olmaqla, diplomatik
xidmət orqanlarında diplomatik vəzifələrin tutulması diplomatik xidmət orqanı
əməkdaşlarının rotasiyası, həmçinin bu Qanunun 25.3-cü maddəsinə uyğun olaraq
diplomatik xidmət əməkdaşlarının vəzifəyə təyinatı, eləcə də diplomatik xidmət
əməkdaşlarının xidmətdə yüksəlişi yolu ilə həyata keçirilir.
19.2. Bu Qanunun 19.1-ci maddəsinə uyğun olaraq, diplomatik xidmət
orqanlarında vakant diplomatik vəzifələr tutulmadıqda, müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbərinin qərarı əsasında həmin
vəzifələrin tutulması bu Qanunun 17-ci maddəsinə uyğun olaraq həyata keçirilir.
19.3. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
vakant inzibati və yardımçı vəzifələrin tutulması inzibati-texniki xidmət
əməkdaşlarının rotasiyası və ya “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan
Respublikasının Qanunu ilə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir.
19.4. Diplomatik nümayəndəliklərdə və konsulluqlarda inzibati-texniki xidmətin
həyata keçirildiyi vəzifələrin tutulması inzibati-texniki xidmət əməkdaşlarının
rotasiyası və ya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın
(qurumun) rəhbərinin təyinatı əsasında həyata keçirilir.
Maddə 20. Diplomatik xidmət əməkdaşının andı
20.1. İlk dəfə daimi diplomatik xidmətə qəbul olunan Azərbaycan
Respublikasının vətəndaşı vəzifəsinin icrasına başlamazdan əvvəl aşağıdakı
məzmunda and içir: “Azərbaycan dövlətinə və xalqına sədaqətlə xidmət
göstərəcəyimə, Azərbaycan Respublikasının Konstitusiyasına və qanunlarına əməl
edəcəyimə, dövlət sirrini və xidməti sirri qoruyacağıma, üzərimə düşən vəzifələri
qərəzsiz, vicdanla və məsuliyyətlə yerinə yetirəcəyimə, hər zaman diplomatik xidmət
əməkdaşı adını uca tutacağıma və Azərbaycan Respublikasını ləyaqətlə təmsil
edəcəyimə and içirəm.”.
20.2. And içən diplomatik xidmət əməkdaşı andının yazılı mətnini imzalayır və
bu sənəd onun şəxsi işində saxlanılır.
22
Maddə 21. Diplomatik xidmət əməkdaşlarının xidməti vəsiqəsi və şəxsi işi
21.1. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
xidmət keçən, həmçinin müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan
(qurum) tərəfindən diplomatik nümayəndəliklərdə və konsulluqlarda vəzifəyə təyin
edilən diplomatik xidmət əməkdaşlarına nümunəsi müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilən xidməti vəsiqə
verilir.
21.2. Diplomatik xidmət əməkdaşının xidməti vəsiqəsi onun şəxsiyyətini,
tutduğu diplomatik vəzifəni və diplomatik rütbəsini təsdiq edən rəsmi sənəddir.
21.3. Diplomatik xidmət əməkdaşının soyadı, adı, atasının adı, vəzifəsi və
rütbəsi dəyişdikdə, xidməti vəsiqəsi itirildikdə və ya yararsız vəziyyətə düşdükdə ona
yeni xidməti vəsiqə verilir.
21.4. Xidmətinə xitam verilmiş diplomatik xidmət əməkdaşı xidməti vəsiqəsini
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqana (quruma) təhvil
verməlidir.
21.5. Diplomatik xidmət əməkdaşlarının şəxsi işi “Dövlət qulluğu haqqında”
Azərbaycan Respublikası Qanununun 15-1-ci maddəsi nəzərə alınmaqla tərtib edilir
və aparılır.
Maddə 22. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının xidməti fəaliyyətinin
qiymətləndirilməsi və diplomatik xidmət əməkdaşlarının attestasiyası
22.1. Bu Qanunun 14.2.1.3-cü maddəsində nəzərdə tutulan vəzifələrdə xidmət
keçən diplomatik xidmət əməkdaşları istisna olmaqla, müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən vəzifəyə təyin edilən, müvafiq
diplomatik və ya inzibati vəzifədə təqvim ilinin sonunadək azı 6 (altı) ay daimi xidmət
(qulluq) keçən diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının xidməti fəaliyyəti hər təqvim
ilinin sonunda qiymətləndirilir. Xidməti fəaliyyətin qiymətləndirilməsi bu Qanun
nəzərə alınmaqla “Dövlət qulluğu haqqında” Azərbaycan Respublikasının Qanunu
ilə müəyyən edilmiş qaydada həyata keçirilir.
22.2. Peşəkarlıq, işgüzarlıq və mənəvi keyfiyyətlərinin qiymətləndirilməsi,
habelə tutduğu vəzifəyə uyğun olduğunu müəyyən etmək məqsədilə müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən diplomatik vəzifəyə
təyin edilən diplomatik xidmət əməkdaşlarının (müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən diplomatik rütbə verilən və bu Qanunun
14.2.1.3-cü maddəsində nəzərdə tutulan vəzifələrdə xidmət keçən diplomatik xidmət
əməkdaşları istisna olmaqla) attestasiyası keçirilir. Yalnız müvafiq diplomatik
vəzifədə azı 1 (bir) il daimi xidmət keçən diplomatik xidmət əməkdaşları
attestasiyadan keçirilə bilərlər. Diplomatik xidmət əməkdaşlarının attestasiyası beş
ildə bir dəfədən çox olmayaraq keçirilir və bu zaman onların xidməti fəaliyyətinin
qiymətləndirilməsinin nəticələri nəzərə alınır.
22.3.
Bu Qanunun 22.2-ci maddəsi nəzərə alınmaqla, diplomatik
nümayəndəliklərdə və konsulluqlarda xidmət keçən diplomatik xidmət əməkdaşları
rotasiya əsasında geri çağırıldıqdan sonra attestasiyadan keçirilirlər.
22.4. Diplomatik xidmət əməkdaşlarının attestasiyası müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi qaydada həyata
keçirilir.
23
Maddə 23. Diplomatik xidmət əməkdaşlarının əlavə təhsili
23.1. Diplomatik xidmət əməkdaşlarının əlavə təhsil alması diplomatik xidmət
orqanlarında fəaliyyətin xüsusiyyətləri nəzərə alınmaqla, müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən müəyyən edilir.
23.2. Xidmətdən ayrılmaqla əlavə təhsil alan diplomatik xidmət əməkdaşı əlavə
təhsilini başa vurduqdan sonra diplomatik xidmət orqanında tutduğu əvvəlki
vəzifədən aşağı olmayan vəzifəyə təyin edilir.
23.3. Diplomatik xidmət əməkdaşlarının əlavə təhsilinin növü, forması, müddəti
və maliyyə təminatı dövlət qulluqçuları üçün müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) müəyyən etdiyi qaydalarla tənzimlənir.
Maddə 24. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının rotasiyası
24.1. Diplomatik xidmət orqanlarında kadr tələbatına olan ehtiyacın diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşlarının potensialından səmərəli istifadə olunmaqla təmin
edilməsi məqsədilə diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının rotasiyası keçirilir.
24.2. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən təyinatı həyata keçirilən vəzifələr istisna olmaqla, diplomatik xidmət
orqanlarında digər vəzifələr üzrə rotasiya müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən həyata keçirilir.
24.3. Rotasiya qaydasında müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqanda (qurumda) xidmət keçən diplomatik xidmət əməkdaşı tutduğu vəzifədən
azad edilərək diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda həmin vəzifədən aşağı
olmayan vakant diplomatik vəzifəyə təyin edilir.
24.4. Rotasiya qaydasında diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda
xidmət keçən diplomatik xidmət əməkdaşı tutduğu vəzifədən azad edilərək (geri
çağırılaraq) müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
həmin vəzifədən aşağı olmayan vakant diplomatik vəzifəyə təyin edilir, belə vakant
vəzifə olmadıqda isə bu Qanunun 27.3-cü maddəsi nəzərə alınmaqla müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) sərəncamında olur.
24.5. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda)
inzibati və ya yardımçı vəzifə tutan əməkdaş rotasiya qaydasında tutduğu vəzifədən
azad edilərək həmin vəzifənin funksiyalarına uyğun olaraq diplomatik
nümayəndəlikdə və ya konsulluqda müvafiq vəzifəyə təyin edilir və geri
çağırıldıqdan sonra müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda
(qurumda) tutduğu sonuncu vəzifəyə bərabər vəzifəyə təyin edilir, belə vakant vəzifə
olmadıqda isə bu Qanunun 27.3-cü maddəsi nəzərə alınmaqla müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) sərəncamında olur.
24.6. Diplomatik xidmət orqanlarında tutduğu diplomatik vəzifədən azad
edilərək müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən
diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda vəzifəyə təyin olunan diplomatik
xidmət əməkdaşı geri çağırıldıqdan sonra, onun diplomatik xidmət orqanlarında
xidmətinə xitam verilməsinə əsas olan hallar olmadıqda, tutduğu sonuncu vəzifə
nəzərə alınmaqla müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda
(qurumda) vakant diplomatik vəzifəyə təyin edilir, belə vakant vəzifə olmadıqda isə
24
bu Qanunun 27.3-cü maddəsi nəzərə alınmaqla müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) sərəncamında olur.
24.7. Fövqəladə və səlahiyyətli səfirin və təmsilçilik ofisinin rəhbərinin qəbul
edən dövlətdə, daimi nümayəndənin və nümayəndənin beynəlxalq təşkilatda
fasiləsiz xidmət müddəti 5 (beş) ildir. Baş konsulun və səfirin müavininin qəbul edən
dövlətdə, daimi nümayəndənin müavininin isə beynəlxalq təşkilatda fasiləsiz xidmət
müddəti 4 (dörd) ildir.
24.8. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
qərarına uyğun olaraq, bu Qanunun 24.7-ci maddəsində nəzərdə tutulan diplomatik
xidmət əməkdaşları fasiləsiz xidmət müddətindən artıq fəaliyyətini davam etdirə və
ya həmin müddətdən əvvəl geri çağırıla bilərlər.
24.9. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən diplomatik nümayəndəlikdə və konsulluqda vəzifəyə təyin edilən
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının fasiləsiz xidmət müddəti 3 (üç) ildir. Bu
müddət müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının razılığı ilə 1 (bir) ilədək uzadıla bilər.
Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları bu Qanunun 26.1.2–26.1.10-cu
maddələrində nəzərdə tutulan hallarda xidmət müddətinin başa çatmasından əvvəl
geri çağırıla bilərlər.
24.10. Bu Qanunun 13.7-ci maddəsində nəzərdə tutulan xarici dövlətlərdə
fəaliyyət göstərən diplomatik nümayəndəliklərdə və konsulluqlarda vakant
vəzifələrə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən təyin edilən diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının xidmət müddəti
həmin əməkdaşların təşəbbüsü əsasında müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən 1 (bir) ilədək azaldıla bilər.
24.11. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda müvafiq vəzifəyə təyin
edilən diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı xidməti zərurətlə əlaqədar və öz razılığı
ilə xidmət keçdiyi diplomatik nümayəndəlikdən və ya konsulluqdan digər diplomatik
nümayəndəliyə və ya konsulluğa qalan xidmət müddətinin davam etdirilməsi şərtilə
keçirilə bilər.
24.12. Diplomatik nümayəndəlikdən və konsulluqdan rotasiya qaydasında
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən geri
çağırılan diplomatik xidmət orqanı əməkdaşları müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən yenidən diplomatik nümayəndəlikdə və
konsulluqda vəzifəyə təyin olunmazdan əvvəl müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) azı 1 (bir) il (sərəncamda olma müddəti də daxil
olmaqla) xidmət keçməlidirlər.
Maddə 25. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının beynəlxalq
təşkilatların orqanlarında işləməyə göndərilməsi
25.1. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı öz razılığı ilə diplomatik xidmət
orqanında tutduğu vəzifədən azad edilərək və diplomatik xidmət orqanlarında
xidmətinə xitam verilmədən beynəlxalq təşkilatın orqanında işləməyə göndərilə
bilər.
25
25.2. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən beynəlxalq təşkilatın orqanında işləməyə göndərilən diplomatik xidmət
orqanı əməkdaşının hüquqi vəziyyəti, fəaliyyətinin əsasları və təşkili qaydası, şərtləri
və fəaliyyət müddəti, eləcə də maddi təminatı və sosial müdafiəsi ilə bağlı məsələlər
Azərbaycan Respublikasının tərəfdar çıxdığı beynəlxalq müqavilələr, Azərbaycan
Respublikasının normativ hüquqi aktları, müvafiq beynəlxalq təşkilatın müəyyən
etdiyi qaydalar və eyni zamanda, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi
orqanla (qurumla) razılaşdırmaqla, müvafiq diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı ilə
beynəlxalq təşkilatın orqanı arasında bağlanılan müqavilə əsasında tənzimlənir.
25.3. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən beynəlxalq təşkilatın orqanına işləməyə göndərilən diplomatik xidmət
orqanı əməkdaşı fəaliyyətini başa vurduqdan sonra və ya fəaliyyətinin bitmə
müddətindən əvvəl geri çağırılması barədə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən qərar qəbul olunduqda və onun diplomatik
xidmət orqanlarında xidmətinə xitam verilməsinə əsas olan hallar olmadıqda, o,
diplomatik xidmət orqanında tutduğu sonuncu vəzifədən aşağı olmayan vakant
vəzifəyə təyin edilir, belə vakant vəzifə olmadıqda isə bu Qanunun 27.3-cü maddəsi
nəzərə alınmaqla müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın
(qurumun) sərəncamında olur.
25.4. Qanunvericiliklə müəyyən edilmiş qaydada müəssisənin ləğvi istisna
olmaqla, müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən beynəlxalq təşkilatın orqanına işləməyə göndərilən diplomatik xidmət
orqanı əməkdaşının müvafiq xarici dövlətdə onunla birlikdə yaşayan, Azərbaycan
Respublikasının dövlət orqanında, dövlətin adından yaradılan publik hüquqi şəxsdə,
dövlət mülkiyyətində olan və paylarının (səhmlərinin) nəzarət zərfi dövlətə məxsus
olan hüquqi şəxsdə və büdcə təşkilatında təyinatlı vəzifədə (peşədə) işləmiş və
əmək müqaviləsinə Azərbaycan Respublikası Əmək Məcəlləsinin 69-cu maddəsinin
3-1-ci hissəsi ilə müəyyən edilmiş qaydada xitam verilmiş arvadı (əri) diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşının müvafiq beynəlxalq təşkilatın orqanında işlədiyi
müddətdə və ya bu müddət başa çatdığı tarixdən 60 (altmış) təqvim günü
keçənədək əvvəlki vəzifəsini (peşəsini) tutmaq üçün müraciət etdikdə onun
peşəkarlıq səviyyəsi və peşə yararlılığı yoxlanılmaqla həmin vəzifəyə (peşəyə), bu
mümkün olmadıqda isə ona bərabər başqa vəzifəyə (peşəyə) təyin olunur.
Maddə 26. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının geri çağırılması
26.1. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı aşağıdakı hallarda diplomatik
nümayəndəlikdə və ya konsulluqda xidmətdən geri çağırılır:
26.1.1. bu Qanunun 24.8-ci və 24.10-cu maddələri nəzərə alınmaqla,
diplomatik nümayəndəlikdə və ya konsulluqda bu Qanunun 24.7-ci və 24.9-cu
maddələrində müəyyən edilmiş xidmət müddəti bitdikdə;
26.1.2. xidməti zərurət yarandıqda;
26.1.3. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
rəhbəri ilə razılaşdırmaqla öz təşəbbüsü olduqda;
26.1.4. xidmət keçdiyi diplomatik nümayəndəliyin və ya konsulluğun fəaliyyəti
dayandırıldıqda (yaxud məhdudlaşdırıldıqda);
26.1.5. qəbul edən dövlətdə təhlükəsizliyinə təhdid yarandıqda;
26
26.1.6. normativ hüquqi aktlarla müəyyən olunmuş vəzifələrini yerinə
yetirmədikdə, məhdudiyyətlərə və ya əmək müqaviləsi üzrə öhdəliklərinə əməl
etmədikdə, özü və ya ailə üzvləri tərəfindən qəbul edən dövlətin qanunlarına və
adət-ənənələrinə hörmətsizlik göstərildikdə, Azərbaycan Respublikasının və qəbul
edən dövlətin tərəfdar çıxdıqları beynəlxalq müqavilələrlə müəyyən olunmuş
güzəştlərdən, imtiyazlardan və immunitetlərdən sui-istifadə edildikdə;
26.1.7. qəbul edən dövlət tərəfindən arzuolunmaz şəxs hesab edildikdə;
26.1.8. təyin olunduğu ştat vahidi ixtisar edildikdə;
26.1.9. bu Qanunun 27.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan hal baş verdikdə;
26.1.10. diplomatik xidmət orqanlarında xidmətinə xitam verildikdə.
Maddə 27. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının sərəncamda olması və
vəzifə səlahiyyətlərinin icrasından kənarlaşdırılması
27.1. Diplomatik xidmət orqanlarında ştat vahidi ixtisar edildikdə və ya
diplomatik xidmət əməkdaşı attestasiyanın nəticələrinə görə tutduğu vəzifəyə uyğun
olmadıqda, habelə bu Qanunun 24.4–24.6-cı və 26.1.2–26.1.7-ci maddələrində
nəzərdə tutulan hallarda diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı 3 (üç) ayadək müddətə
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
sərəncamında olur və onun tutduğu son vəzifə üzrə dövlət məvacibi ödənilir.
27.2. Bu Qanunun 25.3-cü maddəsində nəzərdə tutulan halda diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşı 3 (üç) ayadək müddətə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının
müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) sərəncamında olur və onun müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanda (qurumda) tutduğu son vəzifə üzrə
dövlət məvacibi ödənilir.
27.3. Diplomatik xidmət orqanlarının ümumi ştat vahidi sayının 5 (beş) faizindən
artıq olmamaq şərtilə diplomatik xidmət orqanı əməkdaşlarının sərəncamda olması
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən
rəsmiləşdirilir.
27.4. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı cinayət işi üzrə şübhəli və ya
təqsirləndirilən şəxs qismində cəlb olunduğu tarixdən vəzifə səlahiyyətlərinin
icrasından kənarlaşdırılır və həmin andan səlahiyyətlərinin icrasına buraxılmır.
27.5. Vəzifə səlahiyyətlərinin icrasından kənarlaşdırılmış diplomatik xidmət
orqanı əməkdaşı barəsində bəraət hökmü çıxarıldıqda və ya cinayət təqibinə
bəraətverici əsaslarla xitam verildikdə, o, yenidən vəzifələrinin icrasına buraxılır.
27.6. Vəzifə səlahiyyətlərinin icrasından kənarlaşdırılmış diplomatik xidmət
orqanı əməkdaşı barəsində məhkəmənin ittiham hökmü və ya tibbi xarakterli
məcburi tədbirlərin tətbiqinə dair qərarı qanuni qüvvəyə mindiyi tarixdən həmin
əməkdaşın diplomatik xidmət orqanlarında xidmətinə xitam verilir.
27.7. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı bu Qanunun 11.1-ci maddəsinin
birinci abzasında nəzərdə tutulan əməlləri törədib-törətməməsinin araşdırılması
məqsədilə müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən 2 (iki) ay müddətinədək vəzifə səlahiyyətlərinin icrasından kənarlaşdırıla
bilər. Belə kənarlaşdırma diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının öz vəzifə
səlahiyyətlərinin icrasını davam etdirməsinin aparılan xidməti yoxlamaya maneçilik
törədə biləcəyi hallarda həyata keçirilir. Xidməti yoxlamanın nəticəsindən asılı
olaraq ən geci 2 (iki) ay müddətində əməkdaş barəsində vəzifə səlahiyyətlərinin
icrasına buraxılmasına və ya intizam tənbehi tədbirinin tətbiq edilməsinə dair
27
müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum) tərəfindən qərar
qəbul edilir.
27.8. Vəzifə səlahiyyətlərinin icrasından kənarlaşdırıldığı müddət ərzində
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşına tutduğu vəzifə üzrə dövlət məvacibi tam
həcmdə ödənilir.
Maddə 28. Diplomatik xidmət əməkdaşının diplomatik xidmət stajı
28.1. Diplomatik xidmət əməkdaşının diplomatik xidmət stajına aşağıdakı
dövrlər daxildir:
28.1.1. diplomatik xidmət orqanlarında diplomatik vəzifələrdə xidmət dövrü;
28.1.2. diplomatik xidmətə qəbul olunarkən staj və sınaq dövrləri;
28.1.3. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
göndərişi əsasında əlavə təhsil dövrü;
28.1.4. müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun)
sərəncamında olma və vəzifə səlahiyyətlərinin icrasından kənarlaşdırılma dövrləri.
28.2. Diplomatik xidmət orqanlarında xidmət keçən və ya əvvəllər xidmət
keçmiş şəxslər dövlət qulluğuna və ya dövlət qulluğunun digər xüsusi növünə
qulluğa (xidmətə) qəbul edilərkən, onların diplomatik xidmət stajı həmin orqanlarda
qulluq (xidmət) illərinə daxil edilir. Dövlət qulluğunda və ya dövlət qulluğunun digər
xüsusi növündə qulluq (xidmət) keçən və ya əvvəllər qulluq (xidmət) keçmiş
şəxslər diplomatik xidmət orqanlarına xidmətə qəbul edildikdə, onların qulluq
(xidmət) illəri diplomatik xidmət stajına daxil edilir.
Maddə 29. Diplomatik xidmətdə olmanın yaş həddi
29.1. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən vəzifəyə təyin olunan diplomatik xidmət əməkdaşlarının diplomatik
xidmətdə olmalarının yaş həddi müəyyən edilmir.
29.2. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən vəzifəyə təyin olunan diplomatik xidmət əməkdaşlarının diplomatik
xidmətdə olmalarının yaş həddi 65 yaşdır.
29.3. Bu Qanunun 29.2-ci maddəsində nəzərdə tutulan 65 yaşına çatmış
diplomatik xidmət əməkdaşlarının xidmətdə olma müddəti müvafiq icra hakimiyyəti
orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbəri tərəfindən hər dəfə 1 (bir) ildən
çox olmayaraq 5 (beş) ilədək uzadıla bilər.
29.4. Bu Qanunun 29.3-cü maddəsinə uyğun olaraq xidmətdə olma müddəti
uzadılmış diplomatik xidmət əməkdaşlarının sayı diplomatik xidmət orqanlarının
ümumi ştat vahidi sayının 15 (on beş) faizindən artıq olmamalıdır.
Maddə 30. Diplomatik xidmət orqanlarında xidmətə xitam verilmə
30.1. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının xidmətinə aşağıdakı əsaslarla
xitam verilir:
30.1.1. öz arzusu ilə xidmətə xitam verilməsi barədə ərizə yazdıqda;
30.1.2. diplomatik xidmət orqanlarından kənar ödənişli vəzifəyə təyin edildikdə
və ya seçildikdə (bu Qanunun 25-ci maddəsində nəzərdə tutulan hal istisna
olmaqla);
28
30.1.3. əmək qabiliyyətinin fasiləsiz olaraq 6 (altı) aydan çox müddətə tam
itirilməsi ilə əlaqədar xidmət funksiyasını yerinə yetirə bilmədikdə;
30.1.4. diplomatik xidmət orqanında ştat vahidi ixtisar edildikdə;
30.1.5. diplomatik xidmət əməkdaşı attestasiyanın nəticələrinə görə tutduğu
vəzifəyə uyğun olmadıqda;
30.1.6. bu Qanunun 11.1.5-ci maddəsinə uyğun olaraq diplomatik xidmət
orqanlarından xaric edildikdə;
30.1.7. bu Qanunun 11.1.6-cı maddəsinə uyğun olaraq diplomatik xidmət
orqanlarından xaric edildikdə;
30.1.8. bu Qanunun 18.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan halda;
30.1.9. Azərbaycan Respublikasının vətəndaşlığına xitam verildikdə;
30.1.10. diplomatik xidmət orqanlarında xidmətə qəbul məqsədilə təqdim
edilmiş sənədlərdə bilərəkdən təhrif olunmuş məlumatların qeyd edilməsi aşkar
edildikdə;
30.1.11. barəsində məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş ittiham hökmü və ya
tibbi xarakterli məcburi tədbirlərin tətbiqinə dair qərarı olduqda;
30.1.12. məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı ilə məhdud fəaliyyət
qabiliyyətli və ya fəaliyyət qabiliyyəti olmayan hesab edildikdə;
30.1.13. bu Qanunun 29.1-ci maddəsi nəzərə alınmaqla, diplomatik xidmət
orqanlarında xidmətdə olmanın yaş həddinə çatdıqda və xidmətdə olma müddəti
uzadılmadıqda;
30.1.14. vəfat etdikdə, habelə məhkəmənin qanuni qüvvəyə minmiş qərarı ilə
xəbərsiz itkin düşmüş və ya ölmüş elan edildikdə.
30.2. Bu Qanunun 30.1.4-cü maddəsində nəzərdə tutulan əsasa görə
diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı və 30.1.5-ci maddəsində nəzərdə tutulan əsasa
görə diplomatik xidmət əməkdaşı diplomatik xidmət orqanlarında digər vəzifəyə
keçirilməkdən imtina etdikdə onun xidmətinə xitam verilir.
30.3. Müvafiq icra hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqan (qurum)
tərəfindən vəzifəyə təyin edilən diplomatik xidmət orqanı əməkdaşının əmək
qabiliyyətini müvəqqəti itirdiyi (bu Qanunun 30.1.3-cü maddəsində nəzərdə tutulan
hal istisna olmaqla), məzuniyyətdə və ezamiyyətdə olduğu dövrdə müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbərinin təşəbbüsü ilə
onun diplomatik xidmət orqanlarında xidmətinə xitam verilə bilməz.
30.4. Diplomatik xidmət orqanı əməkdaşı öz təşəbbüsü ilə diplomatik xidmət
orqanında xidmətinə xitam verilməsi barədə ərizə təqdim etdiyi və müvafiq icra
hakimiyyəti orqanının müəyyən etdiyi orqanın (qurumun) rəhbərinin xidməti davam
etdirmək barədə qərarı olduğu təqdirdə, həmin əməkdaş ərizə təqdim etdiyi tarixdən
etibarən 30 (otuz) təqvim günü müddətində xidmətini davam etdirməlidir. Diplomatik
xidmət orqanı əməkdaşı pensiyaya çıxdıqda, təhsilini davam etdirmək üçün müvafiq
təhsil müəssisəsinə daxil olduqda, başqa təyinatlı və ya seçkili vəzifə tutduqda və
qanunda nəzərdə tutulan digər hallarda onun ərizəsində göstərildiyi tarixdən
xidmətinə xitam verilir.
5-ci fəsil
YEKUN MÜDDƏALAR
Maddə 31. Bu Qanunun qüvvəyə minməsi
29
31.1. Bu Qanun dərc edildiyi gündən qüvvəyə minir.
31.2. Bu Qanun qüvvəyə mindiyi tarixdən “Diplomatik xidmət haqqında”
Azərbaycan Respublikasının 2001-ci il 8 iyun tarixli 137-IIQ nömrəli Qanunu
(Azərbaycan Respublikasının Qanunvericilik Toplusu, 2001, № 9, maddə 567
(Cild I) ləğv edilir.
İlham Əliyev
Azərbaycan Respublikasının Prezidenti
Bakı şəhəri, 27 dekabr 2024-cü il